Historische dag voor Palestina

Vandaag om 16.00 uur Nederlandse tijd stemt de Algemene Vergadering van de VN over het ophogen van de status van Palestina. Hoe zijn de stemmen verdeeld en waar leidt het toe?

Voor de Palestijnen is de statusophoging belangrijk omdat, zo schreef Mahmoud Abbas vorig jaar mei in de New York Times: ‘Palestine would be negotiating from the position of one United Nations member whose territory is militarily occupied by another, however, and not as a vanquished people ready to accept whatever terms are put in front of us.’

Verdelingsplan

Vandaag 65 jaar geleden, op 29 november 1947, vond er ook een stemming plaats in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Op de agenda stond het toekomstig bestuur van Palestina. De stemming ging over resolutie 181 (II), beter bekend als ‘het verdelingsplan’. Van de toenmalige 56 VN-leden stemden er 33 voor de resolutie en 10 tegen. Arabische leiders wezen het plan af, omdat het de rechten schond van de meerderheid van de bevolking van Palestina. Op 14 mei 1948 werd op basis van de resolutie de staat Israël uitgeroepen.

Waarnemerstaat

Met de resolutie die vandaag in stemming wordt gebracht, verzoekt de Palestijnse Autoriteit de VN om Palestina te erkennen als staat en waarnemer, om de status op te hogen naar non-member observer state.

Die status maakt het mogelijk te spreken voor de Algemene Vergadering en lid te worden van allerlei internationale, aan de VN gerelateerde instellingen. Zo kan een waarnemerstaat zelf zaken bij het Internationale Strafhof aanhangig maken zonder tussenkomst van de Veiligheidsraad.

Grote meerderheid VN voor erkenning

De verwachting is dat de resolutie wordt aangenomen. Uit een analyse van The Guardian in september blijkt dat tot nu toe bijna 75 procent van de VN-lidstaten Palestina op enigerlei wijze erkent, 126 VN-lidstaten hebben Palestina officieel diplomatiek erkend (kaartje).

Die staten vertegenwoordigen met hun 5,5 miljard inwoners samen meer dan 75 procent van de wereldbevolking, maar ze vertegenwoordigen tegelijkertijd minder dan tien procent van de wereldeconomie. Daar tekent zich een duidelijke scheidslijn af. Erkenning blijft uit met name in West-Europa en Noord-Amerika.

EU verdeeld

Veel Oost-Europese landen erkennen Palestina, maar de West-Europese landen tot nu toe niet. Daar komt echter verandering in, want inmiddels steunen ook Denemarken, Ierland, Frankrijk, Noorwegen, Spanje en Zwitserland de statusophoging. Duidelijk is dat de EU intern verdeeld is. Dat was overigens vorig jaar, toen werd gestemd over toetreding tot Unesco, ook al het geval: 11 Europese landen stemden voor, 5 tegen, 11 onthielden zich van stemming.

Terecht vraagt de New York Times zich af waarom een continent dat zo verdeeld is over deze kwestie tegelijkertijd zo’n centrale rol in het vredesproces opeist voor zichzelf. Tot het laatst heeft de EU geprobeerd tot een eensluidend standpunt te komen, vertelde de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken gisteren, maar dat bleef uit, reden voor Spanje om nu voor unilaterale erkenning te kiezen.

Nederland tegen

Pro-Israeli stalwartNederland liet bij monde van Frans Timmermans, onze nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, weten niet voor statusophoging te zijn. Dat zou te weinig ruimte laten aan de VS of andere kwartetleden ‘om met een initiatief te komen om het vredesproces nieuw leven in te blazen’.

Daarmee wijkt Timmermans duidelijk af van de PvdA-koers: ‘Als Israël eenzijdig blijft weigeren aan de onderhandelingstafel te verschijnen en ondertussen doorgaat met het bouwen van illegale woningen en nederzettingen in bezet gebied, kan en mag de Palestijnse autoriteit daarvoor niet gestraft worden en dient de internationale gemeenschap de statusverhoging van de Palestijnse staat in de VN te ondersteunen.’

Timmermans had nog een argument: Israël en de VS hebben repercussies aangekondigd ingeval de Palestijnse status wordt verhoogd, en die kunnen nadelig zijn voor de Palestijnse bevolking.

Toegang tot het Internationaal Strafhof

Hoewel de Palestijnen ontkennen dat een gang naar het Internationale Strafhof het doel is, is dat wel waar men in Israël bang voor is. Dat geldt ook voor de Britten, die gisteren in het Lagerhuis zeiden zich van stemming te onthouden tenzij zij vooraf de verzekering krijgen dat Palestina geen pogingen zal ondernemen om Israël voor het Internationaal Strafhof te slepen. Ook anderen zetten Palestina onder druk, maar Abbas weigert zo’n garantie af te geven.

Voor de toegankelijkheid van het Internationaal Strafhof is de statusophoging belangrijk, want het hof neemt alleen klachten in behandeling van lidstaten of van de VN Veiligheidsraad. Tot nu toe kan het hof verzoeken van de Palestijnse Autoriteit nog afwijzen op grond van het feit dat Palestina geen staat is.

Dit voorjaar wees het hof op die grond het Palestijnse verzoek af voor een onderzoek naar vermeende Israëlische oorlogsmisdaden tijdens Operatie Cast Lead. Hetzelfde kan het doen met een mogelijke klacht over de vergiftiging van Yasser Arafat die de Palestijnen eergisteren aankondigden.

Statusophoging maakt voor die klacht overigens niks uit, want het Internationaal Strafhof heeft geen jurisdictie in zaken die zich afspeelden voordat een staat erkend werd. Bovendien mag het alleen gaan om zaken die gepleegd zijn in soeverein Palestijns gebied. Dat zal direct tot juridisch getouwtrek leiden waar de grens van dat soevereine gebied dan loopt. Noam Wiener stelt op +972blog dat, ondanks deze en andere haken en ogen, Israël terecht benauwd is voor een mogelijk onderzoek naar haar optreden in de bezette gebieden.

Tijd voor erkenning

Laat Israël nu de laatste gevechtsronde achter ons ligt en Israëls ‘niet onderhandelen met Hamas’ een wassen neus gebleken is, de juiste stap zetten, zegt Lior Sternfeld op Informed Comment. Laat Israël zich herinneren hoe de passie voor een onafhankelijke staat ook alweer voelde, Abbas en Palestina feliciteren en geluk wensen. Dat is passend, ook met het oog op Abbas’ gematigdheid en de opkomst van veel radicalere krachten onder de Palestijnen.

Uri Avnery, oud-Knessetlid en oprichter van vredesbeweging Gush Shalom, bepleit dat eveneens in de Palestine Chronicle. Hamas had tot nu toe internationaal nauwelijks aanzien, maar operatie Pillar of Cloud heeft daar verandering in gebracht. Arabische leiders reizen af naar Gaza, deze week nog de Irakese parlementsvoorzitter met een 80 man sterke delegatie. De facto is Gaza nu een staat, met een de facto regering waarmee wordt onderhandeld.

Intussen staat Abbas met lege handen tegenover de bevolking. Avnery´s advies: ‘Save Abbas. As of now, he has no replacement. Give him an immediate victory to balance the Hamas achievements. Vote for the Palestinian application for statehood in the UN General Assembly.’

Anderen, Robert Danin bijvoorbeeld op Middle East Matters, verwachten dat erkenning voor Abbas een pyrrusoverwinning zal zijn en Netanyahu nog minder bereid zal zijn tot concessies dan hij nu al is.

Israël relativeert

Israël intussen doet haar best om het belang van statusophoging voor Palestina te relativeren. Dat is niet bepaald geloofwaardig gelet op de eerdere dreigingen met zware repercussies, tot aan het opzeggen van de bereikte akkoorden en het laten instorten van de Palestijnse Autoriteit aan toe.

Het is ironisch dat Israël en Palestina het over één ding wel eens zijn: de steun voor de resolutie is gegroeid mede dankzij de gebeurtenissen in Gaza die de ster van Hamas laten rijzen.

Update 29 november 23:30 uur
De resolutie is aangenomen met 138 stemmen voor, 9 tegen en 41 onthoudingen.
Tegenstemmers: Israël, VS, Canada, Marshall Eilanden, Panama, Nauru, Palau, Micronesië en Tsjechië (volgens @orientemiedo)
Nederland onthield zich van stemming, net als Duitsland en Groot-Brittannië.

Foto cc Diego.78

Dit artikel verscheen vandaag ook op Sargasso in de rubriek ‘Elders in de wereld’
Eerdere artikelen over actuele ontwikkelingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika

Dit bericht werd geplaatst in Midden-Oosten, Politiek en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

8 reacties op Historische dag voor Palestina

  1. Volgens de Zweedse kranten zal Zweden vóór de resolutie stemmen.

  2. Update 29 november 23:30 uur
    De resolutie is aangenomen met 138 stemmen voor, 9 tegen en 41 onthoudingen.
    Tegenstemmers: Israël, VS, Canada, Marshall Eilanden, Panama, Nauru, Palau, Micronesië en Tsjechië (volgens @orientemiedo)
    Nederland onthield zich van stemming, net als Duitsland en Groot-Brittannië.

  3. joost tibosch sr zegt:

    Heb de reactie van Timmermans in P&W gezien en mijn eerste reactie was dat ik het daar wel mee eens kan zijn, met name omdat mede door zijn bemoeienis maar één Europees land tegenstemde, en niet zoals gebruikelijk ook Duitsland en Engeland. Hij zou bovendien ook door het Nederlandse parlement teruggefloten zijn, als hij vóór had gestemd. En dat zou bedroevend zijn geweest. Ben wel van mening dat de Palestijnen Israel nu voor het internationaal gerecht verantwoording moeten laten afleggen in eerste instantie voor de bezettingen op de Westbank. Als Israel daar met geweld op reageert, zoals de dreigementen al zijn, zal het de hele wereld alleen maar duidelijker worden, waar neo-zionisme voor staat!

  4. Aad Verbaast zegt:

    Nederland (niet alleen Timmermans) slaat wel weer een modderfiguur door zicht e onthouden van stemming.
    Verder: het argument rond het internationaal strafhof snap ik niet. Israël (net als Amerika) erkennen dat strafhof niet. Om niet aangeklaagd te kunnen worden..

  5. knutselsmurf zegt:

    Ach, Nederland heeft het nog een beetje moeilijk met het verlies van België, Indonesie, Zuid-Afrika, Nieuw Amsterdam, Suriname en de Antillen. Over 100 jaar erkennen wij ze ook wel en dan gaan we ook toegeven dat we zelf niet altijd goed geweest zijn in elke oorlog.

  6. Hier staat de het verslag van de vergadering, met de stemming onderaan:
    http://www.un.org/News/Press/docs/2012/ga11317.doc

    The draft resolution on the Status of Palestine at the United Nations (document A/67/L.28) was adopted by a recorded vote of 138 in favour to 9 against, with 41 abstentions, as follows:

    In favour: Afghanistan, Algeria, Angola, Antigua and Barbuda, Argentina, Armenia, Austria, Azerbaijan, Bahrain, Bangladesh, Belarus, Belgium, Belize, Benin, Bhutan, Bolivia, Botswana, Brazil, Brunei Darussalam, Burkina Faso, Burundi, Cambodia, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Chile, China, Comoros, Congo, Costa Rica, Côte d’Ivoire, Cuba, Cyprus, Democratic People’s Republic of Korea, Denmark, Djibouti, Dominica, Dominican Republic, Ecuador, Egypt, El Salvador, Eritrea, Ethiopia, Finland, France, Gabon, Gambia, Georgia, Ghana, Greece, Grenada, Guinea, Guinea-Bissau, Guyana, Honduras, Iceland, India, Indonesia, Iran, Iraq, Ireland, Italy, Jamaica, Japan, Jordan, Kazakhstan, Kenya, Kuwait, Kyrgyzstan, Lao People’s Democratic Republic, Lebanon, Lesotho, Libya, Liechtenstein, Luxembourg, Malaysia, Maldives, Mali, Malta, Mauritania, Mauritius, Mexico, Morocco, Mozambique, Myanmar, Namibia, Nepal, New Zealand, Nicaragua, Niger, Nigeria, Norway, Oman, Pakistan, Peru, Philippines, Portugal, Qatar, Russian Federation, Saint Kitts and Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent and the Grenadines, Sao Tome and Principe, Saudi Arabia, Senegal, Serbia, Seychelles, Sierra Leone, Solomon Islands, Somalia, South Africa, South Sudan, Spain, Sri Lanka, Sudan, Suriname, Swaziland, Sweden, Switzerland, Syria, Tajikistan, Thailand, Timor-Leste, Trinidad and Tobago, Tunisia, Turkey, Turkmenistan, Tuvalu, Uganda, United Arab Emirates, United Republic of Tanzania, Uruguay, Uzbekistan, Venezuela, Viet Nam, Yemen, Zambia, Zimbabwe.

    Against: Canada, Czech Republic, Israel, Marshall Islands, Micronesia (Federated States of), Nauru, Palau, Panama, United States.

    Abstain: Albania, Andorra, Australia, Bahamas, Barbados, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Cameroon, Colombia, Croatia, Democratic Republic of the Congo, Estonia, Fiji, Germany, Guatemala, Haiti, Hungary, Latvia, Lithuania, Malawi, Monaco, Mongolia, Montenegro, Netherlands, Papua New Guinea, Paraguay, Poland, Republic of Korea, Republic of Moldova, Romania, Rwanda, Samoa, San Marino, Singapore, Slovakia, Slovenia, The former Yugoslav Republic of Macedonia, Togo, Tonga, United Kingdom, Vanuatu.

    Absent: Equatorial Guinea, Kiribati, Liberia, Madagascar, Ukraine.

  7. @Aad Het ligt denk ik wat complexer dan dat. Tot nu toe deed het Hof geen onderzoek in klachten door Palestina met als argument dat Palestina niet erkend was als staat. Luis Ocampo meldde daarbij dat men wel kon doorzetten zodra van die erkenning sprake is.
    Palestina erkent het Hof al jaren en nu het door de VN erkend is, heeft het rechtstreeks toegang tot het Hof.
    Probleem is dat Israël inderdaad heeft aangegeven niet van plan te zijn partij te worden (lees: het Verdrag van Rome te ratificeren). Daardoor kan ze ook niet worden gedwongen mee te werken. Tenzij een resolutie van de VN Veiligheidsraad hen daartoe verplicht.
    Meer info: http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/middle-east/israel-and-palestine/121129/could-palestinian-state-put-request-th

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s