Economische crisis: niet alleen geld, vooral mensen

In de rij voor het Spaanse arbeidsbureau (screenshot Al Jazeera Inside Story)ACHTERGROND – In Spanje is inmiddels één op de vier mensen werkloos. De economische crisis heeft niet alleen financiële gevolgen. Ook hun psychische gezondheid staat op het spel. Dat roept de vraag op of al die bezuinigingen nu wel zo verstandig zijn.

Afgelopen vrijdag publiceerde het Instituto Nacional de Estadística, het Spaanse CBS, haar nieuwe kwartaalcijfers. Daaruit rijst een dramatisch beeld. Meer dan 800 duizend Spanjaarden verloren het afgelopen jaar hun baan. Inmiddels is een op de vier Spanjaarden werkloos en in sommige regio’s, zoals Andalusië, zelfs een op de drie. In de Andalusische provincie Jaén gaat het zelfs om vier op de tien inwoners. De werkloosheid onder jongeren is zelfs opgelopen tot meer dan vijftig procent. Het aantal gezinnen waar niemand meer werk heeft, nam in een jaar tijd toe van 313 duizend tot 1,7 miljoen.

Bezuinigen en hervormen

Spanje zit inmiddels in de tweede recessie binnen drie jaar. De regering-Rajoy nam flink wat bezuinigingsmaatregelen om de financiën op orde te brengen en de rust op de financiële markten te herstellen. Daarnaast staan er financiële en arbeidsmarkthervormingen op stapel. Rajoy beloofde in de verkiezingscampagne vorig jaar de werkloosheid omlaag te brengen, maar daar komt tot nu toe weinig van terecht. De hervormingsvoorstellen, waaronder een plan om mensen makkelijker te kunnen ontslaan, kunnen echter wel op veel protest rekenen. Op 14 november kan Spanje zijn tweede algemene staking binnen een jaar tegemoet zien.

Toenemende armoede en psychische problemen

Spaanse hulpverleningsorganisaties waarschuwen voor de sociale gevolgen van de crisis. De jaarlijkse collecte van het Spaanse Rode Kruis richt zich dit jaar niet op de slachtoffers van aardbevingen en overstromingen elders op de wereld, maar op het bieden van hulp in Spanje zelf. Door de groei van de werkloosheid en de bezuinigingsmaatregelen zijn inmiddels tienduizenden mensen afhankelijk van voedselhulp en financiële ondersteuning. Maar ook op de sociale voorzieningen wordt nu juist bezuinigd. Voor velen vergroot dat de uitzichtloosheid van hun bestaan. Steeds meer mensen kampen daardoor met psychische problemen.

Groeit de werkloosheid met één procent, dan stijgt het aantal zelfmoorden bijna even sterk, stelt Maria Nyman, directeur van Mental Health Europe. Volgens Nyman leidt meer bezuinigen tot een toename van psychische problemen. Niet alleen zelfmoorden, maar ook depressies, angststoornissen en alcoholverslaving. Mensen dreigen terecht te komen in een vicieuze cirkel: met het toenemen van de angst om hun baan te verliezen neemt het aantal psychische problemen toe, en dat vergroot op zijn beurt weer de kans op werkloosheid. Nyman pleit daarom voor meer preventie. Maar veel mensen die tot nu toe ondersteuning kregen, worden in het kader van de hervormingen opnieuw beoordeeld. Voor mensen die al problemen hadden, zal de situatie daardoor nog verder verslechteren.

Ook het Europese kantoor van de WHO waarschuwde vorig jaar al voor de sociale en psychische gevolgen van de crisis. Door de crisis neemt de armoede toe. Schulden, financiële problemen en problemen met het betalen van huur of hypotheek leiden tot psychische problemen. Hoe meer schulden, hoe groter de kans op psychische problemen. De WHO waarschuwt voor een toename van sterfgevallen in relatie tot geestelijke gezondheid.

Grootste risico voor armen

Wie daarbij het grootste risico lopen zijn degenen met een laag inkomen en degenen die hun huis of baan verliezen. Bovendien lopen de zwakkeren in de samenleving een groter risico op uitsluiting. De WHO waarschuwt dat de sociale ongelijkheid in gezondheid door de crisis kan toenemen. De laagst opgeleiden lopen het grootste risico op een slechte gezondheid na het verliezen van hun baan. Dat raakt niet alleen henzelf, maar ook hun kinderen: extreme armoede kan leiden tot achterstanden in hun emotionele, cognitieve en lichamelijke ontwikkeling. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de korte termijn, maar voor de rest van hun leven.

Dat roept de vraag op of al die bezuinigingen die we op dit moment in Europa ondergaan, wel zo verstandig zijn. Al Jazeera legde die vraag in het programma Inside Story voor aan een panel van deskundigen.

Dit artikel verschijnt vandaag ook op Sargasso

Dit bericht werd geplaatst in Politiek en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Economische crisis: niet alleen geld, vooral mensen

  1. Aad Verbaast zegt:

    Absoluut drama voor die mensen.

  2. joost tibosch sr zegt:

    Economie is eigenlijk een menswetenschap en zou als andere en in combinatie met de andere menswetenschappen bedacht moeten zijn op menselijk welzijn. Zoals een marxistisch economisch geisoleerd denken ontaardde in mensonterende communistische praktijken, zo ontaardt een geisoleerde economie in zijn geisoleerde neo-liberale versie in graaipraktijken en blijft een wereldgemeenschap en lokale gemeenschappen een ecomische onverantwoorde menselijke crisis bezorgen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s