Bouwen voor de toekomst

In onze rubriek Op weg naar duurzaamheid verkennen we oplossingen voor milieuvraagstukken naar aanleiding van de documentaireserie Earthrise van Al Jazeera. Deze week: futuristische aardeschepen in de woestijn van Nieuw-Mexico en nieuw leven in het Aralmeer.

‘Aardeschepen’

Het is een verzameling nogal ongewone gebouwen, de earthships in de woestijn van Nieuw-Mexico. Duurzame, zelfvoorzienende gebouwen, gemaakt van kringloop- en natuurlijke materialen, niet aangesloten op bestaande netwerken voor elektriciteit en water. Ze zijn het werk van de radicale architect Mike Reynolds, een man met een missie: aantonen dat écht groen ontwerpen kan.

Centraal in zijn ontwerp staat het concept thermische massa: de muren worden gebouwd van oude autobanden die met grond gevuld worden. Daardoor is het mogelijk de temperatuur te beheersen: de muren houden de huizen koel in de zomer en warm in de winter. Zon en wind leveren de energie, water wordt vier keer gebruikt en gefilterd door planten. Elk huis verbouwt zijn eigen voedsel. Het ideale aardeschip is volledig koolstofneutraal.

De basisuitvoering van zo’n aardeschip is aardbevingsbestendig, kan in een mum van tijd gebouwd worden met lokaal afvalmateriaal, voor zo’n 4000 dollar. Reynolds’ team bouwt op verzoek ook huizen in rampgebieden, bijvoorbeeld op de Andaman Eilanden na de tsunami in 2004 en op Haïti na de aardbeving in 2010. Al bouwend leert hij de lokale bevolking de vaardigheden aan om zelf dit soort huizen te bouwen.

Een boeiende kennismaking met de man die lang gezien werd als een excentrieke randfiguur, maar tegenwoordig als een visionaire groene architect.

Aralmeer

Het is een planologische blunder van formaat. Het Aralmeer in Centraal-Azië was ooit een van de grootste meren ter wereld. In de jaren zestig besloot de Sovjet-Unie echter tot een grootschalige aanpak van de landbouw in het Aralgebied. Om al die gewassen, waaronder de waterintensieve en veel gif gebruikende katoenteelt, te kunnen irrigeren, besloot men het water van de twee aanvoerrivieren Syr Darja en Amu Darja om te leiden naar duizenden irrigatiekanalen. Daardoor kromp het Aralmeer drastisch en uiteindelijk raakte het zelfs opgesplitst in twee delen. Havens vielen droog, de vissen stierven, de visindustrie stortte in, het hele gebied verziltte.

Met steun van de Wereldbank blaast Kazakhstan het Aralmeer nu weer nieuw leven in. Het water van de rivieren wordt evenwichtiger verdeeld tussen het meer en de landbouw. De dam in de Syr Darja rivier laat meer water door dan in het verleden. Bij het meer zelf werd een nieuwe dam aangelegd, waardoor het meer weer groter wordt. Daarmee keert ook de vis terug, geholpen door kweekprogramma’s, en daarmee ook de vissers.

Het project heeft één groot nadeel: de nieuwe dam in het Noordelijke Aralmeer snijdt de watertoevoer vanuit de Syr Darja naar het Zuidelijke Aralmeer compleet af. Een keuze tussen twee kwaden.

Dit is deel 3 van de derde serie artikelen die gebaseerd is op de documentairereeks Earthrise van Al Jazeera. Dit artikel verscheen ook op Sargasso

Eerdere afleveringen

Dit bericht werd geplaatst in Klimaat en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s