Democratie, religie en vooral: economie

Na het turbulente jaar in de Arabische wereld zijn veel westerlingen cynisch over democratie in de regio. De bevolking is echter nog steeds positief gestemd, hoewel democratie niet hun enige zorg is. Dat blijkt uit de opiniepeiling die het Pew Global Attitudes Project eergisteren publiceerde over zes landen: Egypte, Tunesië, Jordanië, Libanon, Turkije en Pakistan.

Democratie beste regeringsvorm

Will 2011 popular uprisings lead to more democracy? - Pew 2012De opstanden zullen meer democratie brengen, denkt nog steeds een meerderheid in de Arabische landen. In Turkije en Pakistan lopen de meningen wat meer uiteen, waarbij het grote aantal respondenten met ‘geen mening’ opvalt.

In alle landen vindt een meestal ruime meerderheid dat democratie altijd de voorkeur verdient, hoewel dat in Jordanië 10 procent lager lag dan vorig jaar.

Die steun geldt niet alleen de algemene notie van democratie, maar ook specifieke democratische rechten en instituties als verkiezingen met meer partijen en burgerrechten. In sommige landen scoort de economie het hoogst, maar wellicht zegt dat vooral iets over de economische toestand daar.

Strong preference for democracy - Pew 2012What is important in a democracy? - Pew 2012

Democratie is niet het enige dat telt

Most value democracy over strong leader, but not over strong economy - Pew 2012Niet een krachtige leider, maar een democratische overheid is belangrijk om de problemen op te lossen zegt men in vier van de zes landen. In Libanon vindt zelfs 8 op de 10 mensen dat. In Jordanië daalde het vertrouwen in democratie, maar dat land bevindt zich dan ook al langere tijd in een politieke impasse. Alleen in Pakistan groeide de al bestaande voorkeur voor een sterke man.

Pakistani, Jordaniërs en Tunesiërs verkiezen een sterke economie boven een goede democratie. Maar in Libanon en Turkije kiest de meerderheid voor democratie, onder de Turkse jongeren zelfs twee derde. In Egypte hecht men aan beide evenveel waarde. Scores die wellicht goed te verklaren zijn als je ze beziet in het licht van de economische toestand.

Slechte economische vooruitzichten

Negative reviews of economy - Pew 2012Minder dan een derde van de Pakistani, Libanezen, Tunesiërs en Jordaniërs vindt hun huidige economische situatie goed. In Egypte, Jordanië en Pakistan zijn de vooruitzichten nu slechter dan in 2007, voor de wereldwijde economische crisis. Turkije is het enige land waar het wél goed gaat en de economie zich hersteld heeft.

Volgend jaar wordt het beter, denkt men in Tunesië, Egypte en Turkije. Maar in Jordanië, Pakistan en Libanon is men pessimistisch en vreest men dat het nog slechter wordt.

Mixed outlook for the economy and the nation - Pew 2012

Grotere rol islam

Volgens een meerderheid speelt de islam een grote rol in de politiek en dat vindt men positief. Zag vorig jaar in Egypte 47 procent die invloed, nu is dat gestegen naar tweederde, wat aansluit bij de recente politieke ontwikkelingen. Alleen in Jordanië ziet meer dan 60 procent een kleine rol voor de islam, maar men (80%) vindt dat een slechte zaak.

How much of a role does Islam play in politics? - Pew 2012Differing views on how much influence Quran should have - Pew 2012

Een flink deel van de respondenten wil een grotere rol van de islam in de politiek, maar is verdeeld hoe dat er in de praktijk uitziet. In Jordanië, Pakistan en Egypte vindt men dat wetten strikt de Koranregels moeten volgen, in Libanon en Turkije vindt minder dan 20 procent dat, maar wil men wel dat de waarden en principes van de Koran invloed op de wetgeving hebben. In Libanon zijn de meningen langs sektarische lijnen verdeeld en wil 4 van de 10 respondenten helemaal geen invloed van de Koran op de wetgeving. In Egypte en Libanon hechten ouderen meer dan jongeren belang aan op de Koran gebaseerde wetgeving.

Gelijke behandeling

Gender gaps on views about gender equality - Pew 2012Overal is een meerderheid voor gelijkberechtiging, in Turkije en Libanon zelfs meer dan 80 procent. En overal vinden vrouwen dat belangrijker dan mannen. Behalve in Turkije is een duidelijke ‘gender gap’ te zien.

Hoewel men voorstander is van gelijke rechten, lijkt men ambivalent als het om concrete facetten van het leven gaat. Vrouwen mogen werken, maar mannen hebben meer recht op banen als die schaars zijn. 88 procent van de Pakistaanse vrouwen wil dat vrouwen mogen werken, tegenover slechts 46 procent van de mannen. In Jordanië is dat 80 resp. 45 procent.

Op alle drie de vragen scoren mannen veel hoger dan vrouwen. Pakistan is het enige land waar de meerderheid zegt dat uitsluitend de familie de partner moet kiezen. Vooral volgens vrouwen hebben mannen het in hun land veel beter, hoewel ik op grond van de ‘gender gap’ een groter verschil zou verwachten.

Support for equal rights in general, less so on specifics - Pew 2012

VS en Israël zijn tegen democratie

Turkey seen as favoring democracy in Middle East - Pew 2012Dat althans denkt een meerderheid in Jordanië, Turkije, Tunesië en Egypte. Sommigen zeggen dat Saoedi-Arabië de democratie bevordert. In bijna alle landen zegt men dat Turkije die rol vervult. Hoewel de meningen in Libanon onder de verschillende groepen sterk uiteenlopen, vindt wel 7 op de 10 Libanezen dat Israël tegenstander is van democratie in het Midden-Oosten.

Erdogan’s charme-offensief lijkt vruchten af te werpen: met uitzondering van Pakistan beoordeeld men Turkije positief. Dat geldt in mindere mate ook voor Saoedi-Arabië. Mahmhoud Ahmadinejad daarentegen kan op weinig steun rekenen, behalve van Pakistani en Libanese sjiieten. Jordaniërs, Egyptenaren en Pakistani zijn positief over de Arabische Liga, maar de Libanezen, Tunesiërs en Turken juist negatief. Bashar Al-Assad heeft overal een slechte pers, behalve onder Libanese sjiieten.

Zorgen over extremisme

Nog steeds maakt een flinke groep zich zorgen, in Libanon zelfs 8 op de 10 mensen. Uitzondering is Turkije, waar na de bomaanslag in Istanbul in 2010 meer dan de helft zich zorgen maakte. Nu is die zorg met 20 procent afgenomen tot het laagste niveau sinds 2006, toen de vraag voor het eerst gesteld werd.

Concern about Islamic extremism - Pew 2012Few see al Qaeda, Taliban favorably, more support for Hamas, Hezbollah - Pew 2012

Nergens geniet Hamas steun onder een meerderheid van de bevolking, maar soms wel van een aanzienlijke minderheid. In Jordanië en Pakistan slonk de steun de afgelopen jaren flink. Opmerkelijk detail: in Egypte heeft Hamas veel minder steun onder mensen die vijf keer per dag bidden.

Over Hezbollah oordeelt men negatief, afgezien van de Libanese sjiieten, terwijl in Tunesië iets minder dan de helft positief gestemd is. In Egypte en Jordanië heeft Hezbollah de afgelopen jaren veel steun verloren.

Overal is een grote meerderheid zeer negatief over Al-Qaïda, ongeacht leeftijd, sekse en opleidingsniveau. Nadat in Jordanië de steun na de driedubbele bomaanslag in de hoofdstad al flink geslonken was, daalde hij de afgelopen twee jaar nogmaals met 20 procent.

Het rapport bevat nog veel meer interessante gegevens, de moeite waard om door te nemen.

Illustraties: Pew Global Attitudes Project

Dit artikel verscheen vandaag ook op Sargasso in de rubriek ‘Elders in de wereld’, die op donderdag aandacht besteedt aan actuele ontwikkelingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika

Eerdere berichten over dit onderwerp:
Ook moslims hebben weinig op met Al-Qaïda
| 11/9 en de dood van Osama bin Laden

Dit bericht werd geplaatst in Midden-Oosten, Religie, Vrouwen en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Democratie, religie en vooral: economie

  1. joost tibosch sr zegt:

    Krijg het op mijn leeftijd niet meer klaar om alles een beetje goed bij te houden. Ben dus erg blij met jouw informatie. Het is, dat je dat maar weet!

  2. jack pastoor zegt:

    @JN: ik kan me niet helemaal aan de indruk onttrekken dat wij in het westen teveel aandacht besteden aan het democratiseren van andere landen die zich in een volledig ander sociaal-cultureel, sociaal-politiek of cultureel-politiek ‘universum’ bevinden. Het is alsof we een sociaal-politiek evangelie aan het uitdragen zijn.

    Als bevlogen democraat zie ik wel degelijk de tekortkomingen van democratie als zijnde de mogelijke terreur van de meerderheid of agressieve minderheid. Daarnaast valt op dat veel ‘échte’ democratieën hun minderheden of eenlingen maar zeer matig – tot zelfs uitgesproken slecht in moeilijke tijden – beschermen tegenover de haat en geweld van ‘racisten’. Sartre’s analyses hierover zijn tot op de dag van vandaag nog actueel. Ik geloof dan ook niet in een versnelde democratisering van landen en mensen die (nog) niet daadwerkelijk weten wat democratie allemaal kan inhouden. In het westen hebben we er eeuwen over gedaan om het juk van de slavernij (van horigheid), despotisme, Nepotisme en de bijbehorende corruptie van ons af te schudden en ik durf niet eens te beweren dat het ons helemaal is gelukt. Democratisering van de “Top – Down” is in mijn ogen gedoemd te mislukken. Maatschappelijke instanties, scholen en andere instellingen, het bedrijfsleven enz. dienen in mijn ogen tegelijkertijd een soort parallelle ontwikkeling aan de politieke democratisering door te maken.

    Landen als Jordanië, Libanon en Turkije zijn al aardig op weg om hun eigen weg in het democratiseringsproces te vinden. De andere door jou opgesomde landen en de vele door jou niet opgesomde Arabische en Islamitische landen hebben over het algemeen zeer weinig of zelfs geen enkele ervaring met democratisering. Daar moeten we dan ook niet al te veel in de nabije toekomst van verwachten. In de grootste democratie van de wereld – India – werkt democratisering helemaal niet. de mensen mogen stemmen, maar er zijn maar weinigen die ooit in hun leven een stemhokje van binnen zien. Toch is de opkomst naar westerse begrippen hoog. Een voor buitenstaanders moeilijk te verklaren verschijnsel dat echter vrij makkelijk te verklaren is als je ziet dat de slavernij (van horigheid), despotisme, Nepotisme en de bijbehorende corruptie in dat land gewoon springlevend is. Democratisering heeft daar voor de meeste mensen (ik schat 80% van de bevolking) helemaal niets opgeleverd.

    Hoe gevaarlijk democratisering van een volk dat daar niet mee kan omgaan is heeft Hitler’s Duitsland bewezen. Hij kwam via in een peuterfase verkerend democratisch proces aan de macht en heeft met een werkelijk minimale politiek aanhang een oorlog ontketend die vele tientallen miljoenen mensen het leven heeft gekost.

    Ik vind dat we de Islamitische (en vele andere) landen niet te dicht op de huid moeten zitten mbt de inrichting van hun sociaal-politiek stelsel. Het enige wat voor mij van onmiddellijk belang is, is de handhaving van mensenrechten. En dat kan heel goed samengaan met een volledig ander politiek stelsel dan een democratie.

    Hoewel, als westerling heeft democratie – ondanks haar tekortkomingen – wel mijn voorkeur.

  3. Dank je Joost, blij dat te horen!

  4. @Jack Mijn indruk is, en Pew bevestigt dat, dat de inwoners van Arabische landen en landen met een moslimmeerderheid net als wij democratie willen. Ook zij willen dat hun stem ertoe doet. Ook zij willen hun burgerrechten kunnen uitoefenen. Wij kunnen hen daar in steunen.

    Maar steunen is iets anders dan een systeem opleggen. Ik denk dat het belangrijk is om de lokale omstandigheden en historie mee te wegen in de te kiezen weg. Zoals ik ook denk dat het belangrijk is om ons te realiseren dat onze eigen democratie ook niet in één dag ontstaan is. We geven mensen nauwelijks nog de kans om hun eigen weg te vinden en de tijd daarvoor te nemen die nodig is.

    Om een democratie goed te laten floreren, moet ook aan andere voorwaarden voldaan zijn. Veiligheid en vrijheid bijvoorbeeld. Afwezigheid van corruptie en nepotisme. Andere landen kunnen daar wel degelijk een rol in spelen. Moeten dat zelfs wellicht, want degenen die de macht hebben, hebben er vaak weinig belang bij de corruptie en het nepotisme te laten varen, evenmin als degenen die daarvan profiteren. Is het niet een illusie om te denken dat dit dan vanzelf wel zal verdwijnen? Wie heeft er belang bij dat het verdwijnt? Degenen zonder stem? De have-nots? Maar zij hebben niet de macht het alleen te veranderen. Tenzij hun massa groot genoeg wordt om verandering af te dwingen. Maar we zien hoe hoog de prijs is die men daarvoor betaalt.

    Je zou het ook anders kunnen stellen: wellicht willen wij ons er teveel mee bemoeien. Tegelijk zijn we een speler, want we doen vaak wel zaken met die regimes. En doordat we zaken met ze doen, beschikken die regimes over het geld dat ze nodig hebben om hun systeem in stand te houden. We zouden eens kunnen beginnen om daar mee te stoppen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s