Irak: succesverhaal of mislukking?

Bagdad Karrada 2011 (foto: Flickr/ainudil)Na de verkiezingen in 2010 werd in Irak maandenlang onderhandeld over een regering van nationale eenheid. Eind vorig jaar vertrokken de laatste Amerikaanse troepen. Sindsdien lijkt het sektarisch geweld weer op te laaien. Waar de regering-Obama spreekt over een functionerende democratie, een ‘lichtend baken voor de rest van het Midden-Oosten’, stellen anderen dat Irak een mislukte staat is.

Nagenoeg mislukt

Volgens Ned Parker is Irak niet ver verwijderd van een totale mislukking. Premier Al-Maliki geeft leiding aan een systeem van corruptie en overheersing, waarin politieke leiders veiligheidstroepen en milities gebruiken om hun vijanden te onderdrukken en de bevolking te intimideren. De wet dient daarbij vooral als wapen om tegen rivalen in te zetten of om de wandaden van bondgenoten te verdoezelen. De droom van een overheid met gekozen leiders die verantwoording aflegt aan het volk, vervaagt snel. De overheid is niet in staat basisvoorzieningen te garanderen, de werkloosheid onder jongeren is hoog. Het geweld is weliswaar een stuk lager dan in 2006 en 2007, maar nog steeds op een dusdanig hoog niveau dat velen hun toekomst als zeer onzeker zien. De hoop op een normaal leven, zonder geweld is bij veel Irakezen vervlogen. Zowel de premier als zijn rivalen zitten gevangen in het verleden.

De Failed States Index die deze week verscheen, lijkt Parker gelijk te geven. Irak neemt op de index de negende plaats in. Zo hard lijkt het dus inderdaad niet te gaan met de ontwikkeling. In 2009 stond Irak nog op de zesde plaats. In vier jaar tijd is het land er slechts 4 punten op vooruit gegaan.

´Het gaat de goede kant op in Irak´

Het beeld dat Parker schetste, wordt weersproken in het nieuwe nummer van Foreign Affairs, dat deze week verscheen. We mogen niet over het hoofd zien dat in zeer korte tijd flinke progressie gemaakt is, stelt Antony Blinken, naaste medewerker van Obama. Nog maar kort geleden zweefde Irak op de rand van een burgeroorlog. Het geweld is echter drastisch afgenomen. De olieproductie nam toe tot 50 procent van de capaciteit. Irak hervindt zijn plek in de regio. Alles bij elkaar hebben de Amerikaanse troepen de nodige stabiliteit gebracht. Niet langer nemen de facties hun toevlucht tot geweld om onenigheid te beslechten of de eigen belangen te versterken. Men vecht het nu uit in de politieke arena. Weliswaar staat Irak nog voor flinke uitdagingen, maar die moet je in perspectief zien: meer dan drie decennia kampte Irak met dictatuur, oorlog, sancties en sektarisch geweld. Maar in slechts drie jaar tijd, sinds de ‘surge’, is een grote sprong voorwaarts gemaakt.

Norman Ricklefs, adviseur op het gebied van hervorming van de Irakese veiligheidssector en overheidsrelaties, deelt dat beeld. De Irakese politiek is volwassen geworden. De gematigde krachten wonnen de verkiezingen. Nu is er een functionerende regering, waarin alle belangrijke blokken vertegenwoordigd zijn. En hoewel er sprake is van een sterke machtsconcentratie bij Al-Maliki staat daar een onafhankelijk optredend parlement tegenover. Voor dit jaar wordt een economische groei van 12 procent voorspeld. Hij ziet ook problemen: bureaucratie, corruptie, mensenrechtenschendingen, onder meer in geheime detentiecentra die mensen zonder proces opsluiten. Maar, zegt Ricklefs, die problemen zijn onderwerp van nationaal debat en worden door politici en de media aan de orde gesteld. ,,Iraq is now an independent democracy that can provide for its own people.´´

Struisvogelpolitiek

Parkers reactie op dit succesverhaal is behoorlijk cynisch: ,,As long as Iraq stays quiet, the Obama administration appears content with a deeply dysfunctional government in Baghdad that has tightened its grip on power and regularly violates human rights. Just as U.S. President George W. Bush once declared the war in Iraq a “mission accomplished,” the Obama White House similarly boasts about its own Iraq policy, ignoring inconvenient realities in order to reap short-term political gains.’’

Parker wijst op de verslechterde relatie tussen de politieke partijen sinds de Amerikaanse troepen vertrokken en op hun onvermogen de macht te delen. Al-Maliki regeert per decreet. Seculiere, nationalistische partijen wonnen de verkiezingen, maar sindsdien heeft de politiek een sektarische wending genomen. Er is minder geweld, maar met 300 doden per maand door aanslagen kun je moeilijk stellen dat het leven van de Irakezen goed is, te meer daar een aanzienlijk deel van het geweld door de staat zelf georkestreerd wordt. Hij maakt zich zorgen over de inperking van burgerrechten, het gebrek aan transparantie en verantwoording, de voortgaande corruptie, de armoede waarin een kwart van de Irakezen nog steeds leeft. Irak zal ten prooi vallen aan autoritarisme of er breekt een burgeroorlog. Autoritarisme of een burgeroorlog dreigt, en misschien wel beide. Je kop in het zand steken helpt niet dat dat te voorkomen.

Keert het sektarisch geweld terug in Irak?

Niet alleen Ned Parker, maar ook Al Jazeera vraagt zich dat af. De reeks van aanslagen in de afgelopen maanden lijkt te wijzen op een trend van herleving van het sektarisch geweld, volgend op het vertrek van de Amerikaanse troepen eind vorig jaar. Al-Qaïda in Irak komt daarmee weer opnieuw in de schijnwerpers te staan. De vraag is of de politiek in Irak in staat is het geweld te beteugelen.

Dit artikel verscheen vandaag ook op Sargasso in de rubriek ‘Elders in de wereld’, die op donderdag aandacht besteed aan actuele ontwikkelingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika

Foto: CC ainudil

Dit bericht werd geplaatst in Midden-Oosten, Oorlog & geweld en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

15 reacties op Irak: succesverhaal of mislukking?

  1. timmerark zegt:

    Tja wat is inderdaad erger, openlijk (sektarisch) geweld of een gesloten dictatuur waar er naast sektarisch geweld ook het geweld van de willekeur, de pornografische geweldcultuur, de verschillende geheime diensten en de familie van de dictator hun laarzen op de Irakezen plaatsten?
    Nu zien we het geweld, dat is democratie:(

  2. Volgens mij gaan geweld en democratie niet samen, timmerark.

  3. @Timmerark, gelukkig zijn er nu geen verschillende geheime diensten meer in Irak die laarzen op Irakezen plaatsen. Super!

    @Johanna,

    Zulks vraagsteliing “een succesverhaal of mislukking?” is pas interessant als je echt gelooft dat het de intentie was om democratie te brengen in Irak. Eerlijk gezegd was dat net zo’n kul verhaal als het verhaal dat Irak massavernietigingswapens zou bezitten of enige link zou hebben tot Al-Qaeda en de 9-11 aanslagen. Irak kan nooit een succesverhaal zijn, althans niet voor de Irakezen. Wel voor het westen want we hebben onze olie terug en kunnen weer een land bij VS zijn imperium bijschrijven. Wie is het volgende op het lijstje? Dat is de vraag. Sinds Irak zijn er al een paar andere landen gesneuveld.Nu is de beurt aan Syrië dat is al wel duidelijk.

  4. Ok, even terug naar het artikel van Ned Parker en Al-Jazeera, dat noem ik dan op mijn beurt struisvogeljournalistiek, behoorlijk eenzijdig en suggestief. Hoe kan men het over geweld in Irak hebben zonder de overige partijen te btrekken, noch enig vermelding van het oorzaak voor sektarisch geweld dat er plaats vind. De vuurstokers in het geheel.

    Herinneren jullie nog het verhaal van de Britsespeciale eenheid opgepakt in Irak, verkleed als Arabieren, al schietend op mensen: http://www.theinsider.org/news/article.asp?id=1556

    De bevrijding van hen uit de cel was net zo spectaculair. In Irak wordt het tactiek van verdeel en heers ook toegepast. De andere kant van het verhaal is ook belangrijk. Nieuws dat niet vermeld wordt terwijl er tegenwoordig veel nieuwe bewijsmateriaal aanwezig is. Materiaal die niet aan bod komen op Al Jazeera, of CNN, of Nos journaal of noem maar een medium. Maar er zijn gelukkig wel mensen die de andere kant proberen te belichten http://www.liveleak.com/view?i=ba1_1326169546

  5. Overigens een leuke foto hoe de bevrijding van die agenten er uit heeft moeten zien. http://www.guardian.co.uk/world/2005/sep/20/iraq.military?mobile-redirect=false

  6. timmerark zegt:

    ==we hebben onze olie terug en kunnen weer een land bij VS zijn imperium bijschrijven. Wie is het volgende op het lijstje? Dat is de vraag. Sinds Irak zijn er al een paar andere landen gesneuveld.Nu is de beurt aan Syrië dat is al wel duidelijk.==

    Goede zaak toch? Super! Een tiental jaren te laat, maar goed dat kwam door de USSR, speeltje van de Wallstreet Joden. Sinds ik dit weet is de hele geschiedenis mij duidelijk.

  7. Timmerark, het doden van mensen kan nooit een goede zaak zijn. Je praat er makkeljik over maar dat is omdat je hier gewekt bent en niet daar. En de rest van je reactie slaat nog op mijn reactie,nog op Johanna’s, nog op het artikel. Heb je het uberhaupt gelezen?..

  8. timmerark zegt:

    noch, noch, noch.

  9. joost tibosch sr zegt:

    Natuurlijk moeten de Irakezen hun land zelf op orde krijgen en ze nemen hopelijk daar zelf ook de gruwelijk moeilijke verantwoordelijkheid voor. Maar wat is hun de laatste halve eeuw door eigen Hoesseintirannie en door buitenlands neo-kolonialisme van de Bushregeringen aangedaan? Ik heb het gevoel, dat ik gruwelijk makkelijk praten heb..en benijd ze niet!

  10. Dat was me weer een reactie van likmevestje Timmerark. Men kan zich afvragen of je iets te melden had, had ik het wel goed geschreven. Maar je bent duidelijk niet in staat om de kern van de boodschap te onderscheiden. Jouw en mijn discussie (wat er van was) is definitief hiermee ten einde.Sommige mensen verdienen nou eenmaal geen 5e kans.

  11. timmerark zegt:

    Wanneer ben jij eigenlijk gewekt?

  12. timmerark zegt:

    Johanna, succesverhaal of mislukking?
    Dat hangt allemaal af van hoe je er naar kijkt.
    Je kent de mening van Reggie en zo, in het algemeen kun je de mening van dezen omdraaien en dan kom je een beetje bij de waarheid.
    Hoe ik erover denk? De inval was illegaal, de oorlog ook. De dictator was een zwijn.
    Alle slachtoffers zijn nodig. Zo zit de wereld in elkaar. Er is gelukkig geen god. Dat scheelt wel. Iets zegt mij dat jij daar anders overdenkt. Zolang je geen kinderen wilt verkrachten zoals Mihai, of opblazen, zoals Oogklep, kan ik met jouw afwijkende levensvisie leven. Liever heb ik dat je die niet op je kinderen projecteert, want dan houd je de ellende in leven.
    Of zie ik jou verkeerd?

  13. @Timmerark
    De inval was illegaal, de oorlog ook. De dictator was een zwijn. Daar zijn we het over eens. Jammer dat je dan zo heel anders verder gaat. Ik heb als uitgangspunt dat je dient te vermijden dat er onder de burgers slachtoffers vallen. Omdat dat niet menselijk is en internationale wetten het verbieden. In Irak zijn afschuwelijk veel doden gevallen en miljoenen mensen zijn verdreven van huis en haard. Voor een flink deel overigens nadat Saddam Hoessein al lang van het toneel verdwenen was. Sluit dat een beetje aan bij hoe je denkt dat ik in het leven sta?

  14. Pingback: Hardleers: kletskoek over Irakese vluchtelingen | Levantijnse berichten

  15. Timmerark,

    In tegenstelling tot jou breng ik wel argumenten aan en bronnen. Jij bent diegene hier die “meningen” aan het poneren is. Wat je eigenlijk in je laatste reactie zegt is dat de mensen hun mond moeten dichthouden voor het onrecht in de wereld. En dat de volgende generatie het ook maar vooral niet mag weten, de ellende die we de Irakezen, de Libiers, de Palestijnen hebben gebracht. Gaan vervolgens ook nog eens zeuren dat ze hun land ontvluchtenn en sturen ze straks naar een land terug vol met uranium. Het is juist de onwetendheid van mensen zoals jij dat al deze ellende in stand houd. Hoeveel bommen ze ook gooien op die landen. Hoeveel kinderen er ook doodgaan. Jullie blijven die bewezen leugenaars beschermen en komen hier dan praten over “afwijkende levensvisie”. Kun je niet met die zotte kop van je bedenken dat we uist een afwijkende levensvisie nodig hebben om het tij te keren. En wat zulke mensen typeert is dat ze meestal geen enkel idee hebben van wat er plaatsvind. Dat is waarom je nooit in gaatvop de inhoud maar altijd op de persoon zelf. Zoals je dat ook bij Johanna doet. Vertel ons eens waar we fout zitten EN belangrijker, de waarom?! Zo niet, stop die mening van je daar waar de zon niet schijnt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s