Syrië: geen eenvoudige uitweg

,,Ik lees het nieuws over Syrië, de berichten over de grote aantallen slachtoffers. Op papier zijn ze statistieken. Maar als ik jou zie, dan zijn het mensen.’’

Het gesprek ging over de vraag hoe het geweld in Syrië kan worden gestopt en we zagen het somber in. We waren net als Robert Fisk bang dat de slachtoffers van Houla al snel weer vergeten zullen zijn. Tegenover mij zat een vrouw van wie de ouders jaren geleden naar Nederland vluchtten voor het regime van Hafez Al-Assad. Ik keek haar aan en dacht: ,,hoe kunnen wij haar vertellen dat we niks doen? Wat als ook haar familie en vrienden slachtoffer worden?’’

Vandaag drie artikelen die ingaan op de vraag welke mogelijkheden er nog zijn om in te grijpen.

Het eerste artikel is een vraaggesprek van NPR News met Rami Khouri en Joshua Landis. Zij zien een neerwaartse spiraal in de richting van een burgeroorlog langs etnische lijnen. ,,There’s just no easy option, and people are as frustrated as they are outraged.’’ Het Jemen-scenario van Obama – Assad vertrekt, de vice-president blijft en er wordt over een vreedzame transitie onderhandeld met de oppositie – werkt alleen als Assad denkt dat het voor hem ,,game over’’ is. Tot die tijd houdt men vast aan het vredesplan van Kofi Annan. In de tussentijd leiden de sancties tot toenemende schaarste en honger. Het leger raakt steeds meer controle kwijt en wordt afhankelijk van de shabiha, ongeregelde troepen. Intussen wordt de oppositie bewapend. Daardoor wordt het conflict steeds meer sektarisch en ontwikkelt zich een ,,regime change through civil war’’. Het artikel gaat uitgebreid in op de rol van Rusland, Turkije, de VS en Saoedi-Arabië: iedereen wacht op elkaar. Ook aan de orde komt de vraag of het conflict zal overslaan naar Libanon. Khouri, zelf uit dat land afkomstig: ,,the Lebanese are not stupid enough to allow themselves to fight a proxy civil war for somebody else, and they’ve had their civil war.’’

In het tweede artikel tapt Elliot Abrams uit een heel ander vaatje. Volgens hem zijn er maar twee mogelijke uitkomsten van de Syrische burgeroorlog. Optie één is dat Assad wint door genoeg mensen te doden om de opstand de kop in te drukken. In dat geval boeken Iran en Syrië (en haar wapenleverancier Rusland) een grote overwinning. De les voor dictators elders is dat Ben Ali en Mubarak het bij het verkeerde eind hadden en eenvoudigweg niet genoeg mensen doodden. Optie twee is dat Assad verliest, en met hem Iran, Hezbollah en Rusland. Abrams pleit voor het onder Amerikaanse leiding leveren van wapens en munitie aan de oppositie. Want daar zal Assad banger voor zijn dan voor de woorden van Hillary Clinton en Kofi Annan. Zijn boodschap is dat tastbare hulp ,,will bring down this murderous anti-American regime.’’

In het derde artikel memoreert James Traub een recente lunch met VN-ambassadeur Susan Rice. Op een spervuur van vragen over humanitaire corridors, luchtaanvallen en dergelijke antwoordde Rice dat er een risico is dat het geweld daardoor toeneemt. Daarom moet je tot het einde blijven zoeken naar vreedzame oplossingen, ook als de kans op succes klein is, zei Rice. Traub stelt de vraag: ,,When do you stop pursuing this low-probability game? When, if at all, do the risks of action become greater than the risks of inaction?’’ Hij verwijst naar de gevolgen van het blijven praten in Srebrenica, in Soedan en Rwanda. Dat is een geschiedenis die de opsteller van het vredesplan voor Syrië goed kent. Kofi Annan was ten tijde van Srebrenica en Rwanda hoofd van de VN vredestroepen, later onderhandelde hij in Darfur. Annan is ook degene die aan de basis stond van de ‘responsibility to protect’ doctrine. Die doctrine stelt dat als een staat zijn plicht om de eigen bevolking tegen ernstige schendingen van mensenrechten te beschermen niet nakomt, andere staten de verplichting hebben dat wel te doen. Kofi Annan zocht naar vreedzame oplossingen, maar resultaat blijft uit. Traub: ,,the time has come — or perhaps has very nearly come — for the world to stop hiding behind Kofi Annan’s skirts. We gave diplomacy a chance; now we must accept that diplomacy has failed.’’

Dit artikel verscheen vandaag ook op Sargasso in de rubriek ‘Elders in de wereld’, die op donderdag aandacht besteed aan actuele ontwikkelingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika

Dit bericht werd geplaatst in Midden-Oosten, Oorlog & geweld en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s