Ecocide: misdaad tegen de vrede

In onze rubriek Op weg naar duurzaamheid verkennen we oplossingen voor milieuvraagstukken naar aanleiding van de documentaireserie Earthrise van Al Jazeera. Deze week: behoud van de Iberische lynx, gemeenschapsbeheer van de Nepalese bossen, een milieu-advocaat die ecocide strafbaar wil stellen en het verloren paradijs van Nieuw-Zeeland.

Behoud van de Iberische lynx

De Iberische lynx komt, zijn naam zegt het al, alleen voor op het Iberisch Schiereiland. Ziektes onder zijn belangrijkste voedselbron (het konijn), versnippering van zijn leefomgeving, stroperij en aanrijdingen maakten hem een van de meest bedreigde katachtigen ter wereld.

In het Doñana Natuurpark, een van Unesco’s Werelderfgoedlocaties in zuid-west Spanje, fokt men nu lynxen in gevangenschap om ze straks in het wild uit te zetten. Contact tussen de lynx en de mens wordt zoveel mogelijk vermeden om hun natuurlijke gedrag te bevorderen, zodat ze straks in het wild kunnen overleven. Onderdeel van die overlevingstechnieken is het leren jagen op speciaal voor dat doel gefokte konijnen. El Acebuche is onderdeel van een groter fokprogramma, dat in totaal vijf centra heeft in Spanje en Portugal.

Gemeenschapsbeheer van Nepalese bossen

Bossen voorzien 300 miljoen mensen van onderdak en 1,6 miljard mensen zijn ervan afhankelijk. Veel van die bossen verdwijnen in rap tempo. In Nepal wordt jaarlijks 2 tot 4 procent van het bos gekapt, in twee decennia verdween zo een kwart van Nepals bossen. Opvallend detail: waar de overheid bossen beheert worden ze in hoog tempo gekapt, waar de lokale bevolking ze beheert floreren ze. Inmiddels staat anderhalf miljoen hectare bos onder lokaal beheer van in totaal zo’n 16 duizend groepen.

De lokale bevolking mag voor eigen gebruik kappen in de bossen. Met een verkoopprijs van circa 80 dollar per boom vertegenwoordigen de bomen een flink kapitaal. Boeren mogen tweederde van de opbrengst zelf houden, eenderde dragen ze af voor de instandhouding van het bos. Voor elke gekapte boom plant men twee of drie nieuwe. Het bosbeheer is duurzamer geworden. De levensstandaard van de bevolking is flink gestegen, zodat de kinderen nu eindelijk naar school kunnen. Een mooi voorbeeld hoe het welzijn van de mens en de natuur hand in hand kunnen gaan.

Ecocide: misdaad tegen de vrede

Binnen het internationaal recht kennen wetot nu toe vier misdaden tegen de vrede: genocide, misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en agressie. Milieu-advocaat Polly Higgins zou daar graag een vijfde misdaad aan toevoegen. Higgins is bang dat we bedrijven niet aansprakelijk kunnen stellen voor de milieuvervuiling die ze veroorzaken zolang er geen wetgeving is waarmee we de vervuilers kunnen vervolgen. In april vorig jaar diende zij daarom bij de VN een wetsvoorstel in dat ecocide, de grootschalige vernietiging van ecosystemen, strafbaar stelt. Onderdeel van het voorstel is om bestuurders hoofdelijk aansprakelijk te stellen voor de door hun bedrijf aangerichte schade.

Dit jaar organiseerde Higgins in Londen een showproces waarin het wetsvoorstel getest werd in de praktijk. Het proces behandelde twee zaken: de ecologische schade die de Canadese dagmijnbouw in de Athabasca Tar Sands aanricht en de olievervuiling van 2010 in de Golf van Mexico. Het gaat Higgins er niet om zoveel mogelijk bedrijven voor de rechter te slepen, maar handen en voeten te geven aan ,,eerst denken, dan doen’’.

Het verloren paradijs

Nieuw-Zeeland was ooit een paradijselijk eiland waar dieren en planten zich gedurende 18 miljoen jaar ongestoord konden ontwikkelden. Dat ging goed tot mensen er voet aan wal zetten, met in hun kielzog allerlei uitheemse dieren die de inheemse soorten in hun voortbestaan bedreigen. Zozeer zelfs dat flink wat soorten nu bijna uitgestorven zijn, zoals de gevlekte kiwi, de loopvogel takahē en de tuatara, een ,,levend fossiel’’ uit de tijd van de dinosauriërs.

In Ecopark Zealandia wil men de klok terugdraaien tot de dag voordat de mensen kwamen. In het natuurgebied van 225 hectare, vlakbij het centrum van de hoofdstad Wellington, beschermt men bedreigde vissen, vogels en reptielen en worden vreemde snuiters buiten de deur gehouden.

Dit artikel verscheen ook op Sargasso

Eerdere afleveringen:
Beestjes met zes poten | Natuurlijke vrienden en vijanden

Dit bericht werd geplaatst in Klimaat en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s