Krijgt Sudan een vrouw als president?

Vorige week schreef ik op dit blog over Sudan en ik vroeg me af waar de vrouwen waren. De meeste gesprekken gaan over mannen die tegen elkaar ten strijde trekken, elkaar beconcurreren om de bronnen en met elkaar langdurig in een vredesproces verwikkeld zijn. Alsof het zo moest zijn, stuitte ik afgelopen weekend op Fatma Abdulmahmood.

Verkiezingsaffiche Sudan 2010 (foto: Ben Parker/IRIN)

Komende week, van 11 tot 13 april, vinden voor het eerst sinds 2005 verkiezingen plaats in Sudan. Naast de president en het parlement van Sudan worden ook de president en het parlement van Zuid-Sudan en gouverneurs en assemblees voor de 25 deelstaten gekozen. Om te winnen heeft een kandidaat minstens vijftig procent van de stemmen nodig. Haalt niemand dat, dan vindt op 10 mei een tweede ronde plaats tussen de twee kandidaten met het hoogste aantal stemmen, waarbij degene met de meeste stemmen tot president zal worden uitgeroepen.

De verkiezingen markeren het einde van de overgangsperiode die inging nadat op 9 januari 2005 het Comprehensive Peace Agreement (CPA) werd getekend, dat officieel een einde maakte aan de 22 jaar durende Tweede Sudanese Burgeroorlog (1983-2005) tussen de regeringstroepen in Khartoum en het Sudan People’s Liberation Army (SPLA). Een oorlog die zich overwegend afspeelde in Zuid-Sudan en naar schatting 1,9 miljoen burgerdoden eiste en meer dan vier miljoen zuiderlingen ontheemd achterliet.
Het CPA zegt onder meer dat er 2011 een referendum over afscheiding door het zuiden plaatsvindt en dat de olie-opbrengsten gelijk worden verdeeld. In het noorden blijft de islamitische wetgeving van kracht, terwijl over voortzetting van de sharia in het zuiden een besluit dient te worden genomen door het gekozen parlement.
De verkiezingen zijn van groot belang voor de toekomst van Sudan, er staat veel op het spel.

Eigenlijk zouden de verkiezingen vorig jaar al plaatsvinden, maar ze werden tot twee keer toe uitgesteld. In januari van dit jaar waarschuwden tien internationale hulporganisaties voor de ineenstorting van het CPA en een nieuwe burgeroorlog als gevolg van wat zij noemden een ‘dodelijke cocktail’ van toenemend geweld, chronische armoede en politieke spanningen. Helena schreef daar eerder een blog over. Slechts weinigen verwachten dan ook dat deze verkiezingen eerlijk zullen verlopen. Ze zijn echter wel belangrijk, omdat ze ook een voorwaarde zijn voor het volgend jaar te houden referendum over de afscheiding van Zuid-Sudan.
In de aanloop naar de verkiezingen waren er veel berichten over onregelmatigheden en sprak men zijn zorg uit of verkiezingen wel konden plaatsvinden in het nog steeds zeer onveilige Darfur. Sommigen pleiten daarom voor uitstel van de verkiezingen. Yasir Sa’id Arman, kandidaat voor de zuidelijke Sudan People’s Liberation Movement (SPLM), besloot zich als kandidaat terug te trekken. Ook de Umma, een van de partijen in de huidige eenheidsregering, trok haar kandidaat Sadiq al-Mahdi terug. Dit brengt de geloofwaardigheid van de verkiezingen een zware klap toe. Ook al beloofde Bashir gisteren dat de verkiezingen eerlijk zullen verlopen: The elections will be fair and free and clean and exemplary. They will be clean because elections are a religious duty.

Fatma Ahmed Abdulmahmood, Sudans eerste en enige vrouwelijke presidentskandidaat, is echter vastbesloten om door te zetten en het op te nemen tegen de zittende president, Omar al-Bashir. De 65-jarige arts is kandidaat voor de Sudanese Socialist Democratic Union.
Haar drijfveer: I am opening a door for women in the future. My position is this: that I want not to disconnect my program of election as a woman due to any reason and I am ready to receive any result regardless of how this election will go.
Ze wil het imago van haar land verbeteren, Sudan terugbrengen op het internationale toneel en gelijke rechten voor vrouwen bewerkstelligen.

Al-Jazeera volgde haar op verkiezingscampagne in Khartoum. Een campagne die niet eenvoudig verloopt, want stelt Abdulmahmood: If you are in power you have your army, you have your security, you have the money, and you have the acceptance in society, you can appear in the media as you like … this is whether the ruling party he is in favour other than the other party. In eerste instantie werd haar kandidaatstelling geweigerd, ze ging echter in beroep en won.

Fatma Abdulmahmood is niet de enige vrouw die meedoet aan de verkiezingen. Voor de voor vrouwen gereserveerde zetels in de Nationale Assemblee hebben ruim 1000 vrouwen zich kandidaat gesteld en voor de parlementen van de 25 staten in totaal zo’n 2300 vrouwen.
Met hun kandidaatstelling negeerden ze een fatwa van salafistische moslimgeleerden die vrouwen verbood om zich kandidaat te stellen. Sudans grondwet stelt niet expliciet dat de islam de officiële godsdienst is, maar wel dat in het noorden van Sudan de sharia fungeert als bron voor wetgeving.

De vrouwen van Sudan laten hun kracht zien. Net als de vrouwen in Liberia dat deden toen ze hun mannen dwongen een einde te maken aan de burgeroorlog, de ontwapening te organiseren en het land eindelijk weer te gaan opbouwen. Ook daar schreef ik in het vorige blog over. De documentaire Pray the devil back to hell vertelt hun verhaal.
Sociaal werker Leymah Gbowee organiseerde duizenden christen- en moslimvrouwen in de Women of Liberia Mass Action for Peace, die stille protesten organiseerde, een ontmoeting met Charles Taylor afdwong en hem zo ver kreeg deel te nemen aan vredesbesprekingen buurland Ghana. Ze organiseerden onder meer een sit-down staking voor het presidentieel paleis, waarbij ze de ramen en deuren blokkeerden zodat niemand de vredesbesprekingen kon verlaten zonder dat er een resultaat was bereikt.
De acties van de vrouwen leidden tot een vredesakkoord dat een einde maakte aan 14 jaar burgeroorlog, waarbij meer dan 200.000 mensen omkwamen. Na een overgangsperiode van twee jaar werden in Liberia presidentsverkiezingen gehouden, die werden gewonnen door Ellen Johnson Sirleaf, de eerste vrouwelijke Afrikaanse president.

Volgt Sudan het voorbeeld van Liberia? Het worden spannende weken.

Bronnen:
http://en.wikipedia.org/wiki/Sudan
http://en.wikipedia.org/wiki/Second_Sudanese_Civil_War
Aid groups warn of Sudan civil war risk – BBC News, 7 januari 2010
Rescuing the Peace in Southern Sudan. Joint NGO Briefing Paper, januari 2010
Q&A: Sudan elections – BBC News, 1 april 2010
Analysis: Sudan’s guessing game – BBC News, 2 april 2010
Sudan President Bashir insists elections will be fair – BBC News, 8 april 2010
SUDAN: What they’re saying about the elections – IRIN News, 7 april 2010
SUDAN: Voting in troubled times – IRIN News, 8 april 2010
http://en.wikipedia.org/wiki/Liberia

Eerdere blogs over dit onderwerp:
‘Peace is a process, not an event’ – Johanna Nouri, 2 april 2010
Sudan365, a beat for Peace!! – Blog van Helena, 10 januari 2010

Dit bericht werd geplaatst in Oorlog & geweld, Vrouwen en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op Krijgt Sudan een vrouw als president?

  1. Zelf Reflectie zegt:

    Informatief, dank je wel!

    Ben benieuwd naar de verdere gang van zaken.

  2. knutselsmurf zegt:

    Goed bezig, die vrouwen :-)

  3. helena zegt:

    Goed blog!
    En zeer goed dat er een vrouw presidentskandidaat is!

    Dat worden zeker spannende weken.

  4. Aad Verbaast zegt:

    Informatief blog weer van je. Veel informatie die mij onbekend was.
    Ik zag nogal huiveringwekkende beelden op de buis, nadat de oppositie de verkiezingen zouden gaan boycotten. Oorlogstaal van de zittende president.
    Maar hopen dat het goed afloopt. Lijtk me in dat verscheurde land haast een onmogelijkheid.

  5. @ Zelf
    Ik ook. Het zou prachtig zijn als Fatma zou winnen.

    @ knutselsmurf
    Jammer dat ze zo weinig aandacht krijgen in de pers.

    @ helena
    Het duurt inderdaad wel een paar weken voor de uitslag bekend zal zijn.

    @ Aad
    In zijn laatste toespraken heeft Bashir gezegd dat het een religieuze plicht is de verkiezingen goed te laten verlopen.
    De situatie is complex. De oppositie, een deel daarvan in ieder geval, wil uitstel. Het CPA geeft als volgorde eerst verkiezingen, dan het referendum over afscheiding van het Zuiden. Bashir dreigt dat als het eerste niet gebeurt, dan het tweede ook niet. Er zijn ook signalen dat de internationale gemeenschap aandringt om de verkiezingen door te laten gaan omdat men erop uit is dat referendum over de afscheiding overeind te houden. Die afscheiding speelde al ten tijde van de onafhankelijkheid en raakt aan de politieke belangen in de hele regio. Landen als Egypte vonden en vinden dat het een eenheid dient te blijven, vanwege onbelemmerde toegang tot de bronnen van de Nijl met name. Anderen zijn voor afscheiding. En sommigen waarschuwen voor de impact op de buurlanden als dit daadwerkelijk plaatsvindt, die ook niet altijd even stabiel zijn. Een aardverschuiving kan het gevolg zijn.

  6. Herbart zegt:

    Amman Message: hoe wordt die bekend? TV? Radio? Krant? Hoe communicateren de mensen?
    Wat is de rol van Radio Darfur?
    In Nederland is de Amman Message ook van belang, gezien de acties tegen islamiteren (PVV)
    Wie maakt verschil tussen de vreedzame islam en de gewelddadige islam.
    De islam is niet een ras maar een godsdienst. (vgl Nederland Bekent Kleur en de IPO)
    Er is verschil tussen de kleine en de grote jihaad.
    Wie zijn in Nederland de aanhangers van de Amman Message?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s