‘Peace is a process, not an event’

Het zijn de woorden van één van de vrouwen in de documentaire Pray the devil back to hell, die ik gisteravond laat zag op HollandDoc. De documentaire laat indringend zien hoe de vrouwen van Liberia de oorlog zat zijn en hun mannen bewegen om het vredesproces nu eindelijk serieus te nemen. Een van de middelen die ze daarvoor inzetten is een boycot van seks, net zo lang tot de mannen vrede in hun land bereikt hebben. Het is een verhaal over luisteren naar elkaar, over delen van pijn en verdriet, over verantwoordelijkheid nemen, over gezamenlijkheid, ieder vanuit de eigen groep en de eigen religie.

Vrede als proces, dat was ook het onderwerp van het seminar Sudan: een vergeten oorlog?, dat ik gistermiddag bezocht. In Sudan woedt al decennialang een burgeroorlog, die honderdduizenden doden tot gevolg heeft gehad. Sudan wordt verscheurd door machtsstrijd en economische belangen. Religie speelt eveneens een rol, net als armoede. Het is een conflict dat niet eenvoudig is te overzien, het is meer dan een strijd tussen het islamitische noorden en het christelijke zuiden. In het zuiden bijvoorbeeld bestrijden christelijke groepen elkaar onderling, langs etnische lijnen. Dat laatste is een erfenis uit de tijd van de kolonisatie, toen christelijke denominaties elk hun eigen werkgebied kregen toegewezen. Hetzelfde zuiden waar de Lord’s Resistance Army vanuit Oeganda dood en verderf zaait in haar pogingen om de Pentateuch wederom te realiseren in het land.
Het is een tegenstelling tussen noord en zuid, zoals in veel landen. Het noorden dat het centrum van de macht is, waar de droge Sahara-gebieden zijn maar ook de vruchtbare Nijloevers, en het zuiden in sub-Sahara Afrika, moerassig, pastoraal, arm, maar waar zich veel bodemschatten bevinden en dat leeggeroofd wordt.
Dat zuiden is echter alles behalve een homogene groep. Er is een grote verscheidenheid aan etnische stammen en talen of dialecten. Die etnische groepen zijn niet alleen in conflict met het het noorden, maar ook met elkaar. Het leidt ertoe dat lokale geschillen over bijvoorbeeld vee verworden tot een proxy oorlog. Religie speelt daarbij een rol, maar niet op het religieuze niveau. Veeleer is er sprake van (machts)politieke tegenstellingen.

De overeenkomst met Liberia? In het verhaal dat ik gistermiddag hoorde, ging het vooral over mannen. Mannen die oorlog tegen elkaar voeren, die strijden om de toegang tot bronnen, mannen die samen verwikkeld zijn in een langdurend vredesproces. De vrouwen, zij kwamen in het verhaal niet voor. Wel dragen zij de lasten van dat proces. Hun kinderen worden geronseld als kindsoldaat, ze worden vermoord, zijzelf worden verkracht en meerdere malen worden ze ontheemd.

Strijd om grondstoffen is in Sudan al een oud thema. Het begon ooit met het winnen van ivoor, het zuiden van Sudan was één groot reservaat voor olifanten. Ivoor heeft echter niet de interesse van de Sudanezen. Hun vee echter des te meer, en de Europese handelaren bedachten een systeem om samen op te trekken in de veeroof, waarbij zij de helft van de opbrengst hielden. Het leidde tot een systeem van georganiseerde rivaliteit, doorlopend over en weer roven van vee als standaard.
In het begin van de jaren zeventig werd in Sudan olie gevonden. En olie, zo stelde Egbert Wesselink van IKV Pax Christi, is per definitie politiek, want het is eigendom van een regering. Als je de macht hebt, heb je dus ook toegang tot olie. Heb je geen macht, dan vecht je om de toegang tot die olie. En tegelijkertijd verschaft de olie je de middelen om die macht te bereiken. Met het geld dat je ermee verdient kun je bijvoorbeeld wapens kopen.
Boeiend was wat hij vertelde over de reframing. Hoe de dood door het geweer verwerd tot de ‘bliksemdood’, een eervolle dood die ervoor zorgt dat je een vertegenwoordiger hebt bij de goden. Een reframing waardoor het morele taboe op moorden opgeheven wordt.
Boeiend was ook zijn stelling over de leiders die de vijand willen vernietigen. Hij noemde als voorbeeld Poetin en Duku. Leiders die elkaar nodig hebben om te blijven die ze zijn. Conflicten die in stand gehouden worden omdat je je bestaansreden zijn, met aan beide kanten onschuldigen als slachtoffers.

Ik raakte het spoor bijster toen hij sprak over de wenselijkheid om het christendom te ontwikkelen als tegenwicht voor de islam, tegenwicht voor de jihad. Een schril contrast met de eerste spreker, die nu juist had betoogd dat er niet sprake was van een religieuze, maar van een politieke tegenstelling. Er ontstaat een beeld van christelijke ontwikkelingswerkers die hun variant van het vredesproces exporteren naar Sudan, die werken aan de pacificatie van de stammen van het zuiden onder de vlag van het christendom, en daarmee en passant een nieuw blok opzetten tegen het noorden. Mij ontging waar dat op de lange termijn toe moest leiden. De christenen stoppen de onderlinge strijd, om de strijd tegen de moslims flink ter hand te kunnen nemen, zoiets?

Blij was ik dan ook met de moraaltheologische inleiding van de laatste spreker, Lucien van Liere van Centrum IIMO in Utrecht. Van Liere refereerde aan Simone Veil, die sprak over geweld dat ontmenselijkt en de mens tot een ding maakt. Hij herinnerde ons eraan dat oorlog mensen hun individualiteit afneemt, zodat wat ons rest slechts geschatte aantallen slachtoffers zijn. We kunnen slechts verantwoordelijk zijn voor geweld als het ‘ons geweld’ is en het is slechts ‘ons geweld’ wanneer de ander ergens onderdeel van onze verantwoordelijkheid vormt. Als we met (te) veel afstand naar zo’n conflict kijken, worden we buitenstaanders, mensen zonder verantwoordelijkheid. Vanuit de top van het reuzenrad zijn mensen geen mensen meer, maar zijn ze verworden tot een krioelende hoop mieren.
Voor Van Liere is verantwoordelijkheid geen kwestie van gevoel, maar is het een essentieel deel van ons mens-zijn. Hoe je met anderen omgaat is sterk afhankelijk van de vraag in welke sociale en politieke netwerken je je begeeft. Als het geweld een onderdeel vormt van de netwerken waarvan je zelf deel uitmaakt, zal geweld onderdeel zijn van je zelfbeeld en bepalen angst, veiligheid, wraak en frustratie je dagelijks bestaan. Vormt het geweld echter geen onderdeel van de netwerken waarin je je begeeft, maar wordt het beteugeld door juridische structuren, dan is geweld veeleer een onderdeel van het beeld dat je van anderen hebt, anderen die zich buiten je netwerk bevinden.

De vraag is hoe in die laatste situatie je verantwoordelijkheid zich verhoudt tot die anderen, tot die oorlogen die je perspectief op anderen slechts op afstand bepalen en hoogstens in abstracte relaties worden omgezet. Zijn vraag was of die relatie door compassie kan worden gedragen. Hij haalde Susan Sontag aan, die stelt dat compassie een instabiel gevoel is, dat je moet omzetten in actie omdat het anders wegebt. Van Liere had het vermoeden dat de machteloosheid die daar het gevolg van is, wel eens ten grondslag zou kunnen liggen aan de verveling, het cynisme en de apathie die we ontmoeten als het gaat over Darfur of over Sudan. Compassie kun je slechts oefenen niet op grote afstand, maar wanneer je op korte afstand bent van wat er gebeurt en je in staat bent compassie om te zetten in concrete verantwoordelijkheid en handelingen.

Dat leidt dan tot de vraag hoe je bijvoorbeeld de oorlog in Sudan ter sprake kunt brengen als onderdeel van jouw verantwoordelijkheid. Wat daarvoor nodig is, is die verantwoordelijkheid zichtbaar maken. Zichtbaar maken door te laten zien welke belangen we zelf, internationaal hebben bij wat er in Sudan gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan onze oliebelangen, de competitie met China, het domino-effect in de regio, onze wapenhandel. Zo verkocht eind jaren negentig een Nederlands bedrijf Fast Assault Craft aan Sudan, snelle wendbare bootjes voor op de rivieren. Desgevraagd meldde het bedrijf dat het geen wapens leverde, het leverde slechts de bouten en moeren waarmee ter plekke de mitrailleurs op de bootjes konden worden gemonteerd.

Verantwoordelijkheid wordt ook zichtbaar aan de hand van narratieven, verhalen. Het gaat dan niet meer alleen om de responsibility to protect, maar om de – wat Van Liere noemde – responsibility to witness. Hij ziet daarbij religie niet als een individuele keuze, maar als een sociaal verband, dat blijft bestaan ook wanneer rust en vrede weerkeert. In zijn visie draagt religie constructief bij aan gemeenschapsvorming en kunnen religieuze netwerken verzoening dragen. Religie kan verhalen van geweld en armoede, van verkrachting en Aids, verder vertellen, ervan getuigen en die getuigenis verspreiden in haar mondiale netwerken.

Waar de responsibility to protect vooral een top-down activiteit is, is de responsibility to witness juist bottom-up. En de kunst is die twee lijnen met elkaar te verbinden. Het verbinden breidt de sfeer van verantwoordelijkheid uit en biedt mogelijkheden om machteloosheid en cynisme op te heffen.
Religie is onderdeel van het probleem, ook in Sudan. Doorgaans is religie volgens Van Liere geen aanleiding voor gewelddadige escalatie, maar als het eenmaal onderdeel wordt van een conflict, kan het wel het conflict verhevigen. Religie absorbeert het conflict, sacraliseert het, verscherpt het hierdoor en dekt vervolgens de werkelijke toedracht van het conflict af. In Sudan gaat het heus niet om de islamisering van het Zuiden. Het gaat om macht, rijkdom, handel, het imiteren van de competitiedrang van de ander, gestructureerd, aangescherpt, verhevigd langs lijnen van racisme en religie.

De responsibility to witness kan onderdeel zijn van de oplossing. Verhalen zijn altijd partijdig, geladen met ideologie, en dat kan ook niet anders, want over geweld kun je alleen maar beladen vertellen. Maar toch is het belangrijk om de verhalen te horen, en ze verder te vertellen, voorbij de grenzen van religieuze instituties. Van Liere hoopt daarmee de machteloosheid en het cynisme te kunnen ontsluiten en de mondiale structuur van verantwoordelijkheid te activeren. En dat activeren leidt op zijn beurt tot een besef van medemenselijkheid en een gevoel van compassie. Het activeren van die mondiale structuur kan leiden tot een confrontatie met je eigen vooroordelen, je eigen racisme, je cultuurimperialisme, je defaitisme. Hij ziet het als een uitdaging die de religieuze netwerken op een unieke en constructieve manier met elkaar zou kunnen verbinden.

Sudan: een vergeten oorlog? Olie, recht en religie. Seminar georganiseerd door Centrum IIMO Universiteit Utrecht in samenwerking met IKV Pax Christi, de Raad van Kerken in Nederland en Kerk en Vrede.
Utrecht – Campus De Uithof, 1 april 2010

Pray the Devil back to Hell is vandaag te zien op het digitale kanaal van Holland Doc, 16.22 – 17.24 uur

Dit bericht werd geplaatst in Oorlog & geweld, Vrouwen en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

22 reacties op ‘Peace is a process, not an event’

  1. E.T. zegt:

    Peace is het process wat begint met het event, wat gebeurd op het moment dat (minstens) 1 van de kanten in het conflict inziet dat hij de ander militair niet kan overmeesteren.

  2. E.T.
    En als je de ander wel militair zou kunnen overmeesteren, hoef je dan niet te werken aan vrede?

  3. E.T. zegt:

    @johanna,
    Dat schreef ik niet. Wel is het dan zo dat je motivatie om het te doen vrij laag ligt. Mijn redenatie is simpel, conflicten komen niet uit het niks, en vaak genoeg bestaat de reden van het conflict (bijvoorbeeld grond) ook nog wanneer men begint over vrede te praten. Het interesse van elke kant om de ander te overwinnen bestaat dus nog op dat moment, en er is al gebleken dat die (onwillekeurige) kant er bereid is voor te vechten. Vanaf dit moment, zal de vrede pas relevant zijn na 1 van 2 mogelijke events:

    1. Of de reden van het conflict veranderd (bijvoorbeeld, land A besluit toch de grond niet te willen hebben). De kans dat dit gebeurd is nihil zoals de geschiedenis ons leert.
    2. Of een van de kanten ziet in dat hij geen enkele kans heeft te overwinnen, legt zich daarbij neer, en zoekt een ander pad of om te bereiken wat hij militair niet kon bereiken, of voor het welzijn van zijn volk.

    Als je de geschiedenis bekijkt zal je zien dat in de meeste gevallen dat vrede werdt getekent, het met de 2e reden begon.

  4. Wat ik mis is dat je ook vrede kunt nastreven omdat je onder ogen ziet wat de afschuwelijke ingrijpende gevolgen zijn, wat het jou, je familie en de samenleving kost. Zoals in de documentaire die ik noem in mijn eerste alinea. Een aanrader, vanmiddag online te zien. Ook voor jou. Ik was geraakt door die vrouwen. Die niet meer kijken naar ‘wat levert het me op’, maar naar ‘wat kost het me’ en ‘welk leven zou ik graag willen’.

  5. E.T. zegt:

    @johanna,
    Dat mis je omdat het niet relevant is. Dat heeft nauwelijks ooit voor vrede gezorgt (tenzij het kwam in het kader van punt 1, maar dat heeft ook weinig voor vrede gezorgt).

    Met alle respect, het kijken naar het leed etc., is een luxe die alleen mensen die niet midden in een oorlog zitten zich kunnen veroorloven. Degene die er wel midden in zitten zijn (bijvoorbeeld in Sudan) in 2 verdeeld, degene die dit niks interesseert of het een acceptabele prijs vinden voor wat ze willen bereiken, en diegene die moeten kiezen tussen het bestaande leed onder omstandigheden of erger leed.

    En ook hier, diegene die aan de kant zitten, en dus het leed bekijken en vinden dat er daarom vrede moet komen, hebben nog nooit of nauwelijks ooit in de geschiedenis voor vrede gezorgt.

    9,9 van de 10 keren dat er vrede kwam ergens, was dat precies om de reden die ik schreef.

  6. The_Saint zegt:

    Het verhaal van de onthouding van sex als dwingmiddel heb ik wel eens meer gelezen uit de oudheid…hoop het nog eens te vinden..maar in ieder geval was de oorlog tussen deze 2 dorpen snel over…

  7. @ E.T.
    Met alle respect, maar de werkelijkheid laat zien dat het anders is. Je documentaire begint over 11 minuten. Kijk er eens naar, wellicht begrijp je dan wat ik bedoel. Oorlog is een luxe voor mensen die de gevolgen niet onder ogen hoeven te zien. Doe je dat wel, dan stop je. Het is geen stelling van mensen die aan de kant staan, maar juist van mensen die er middenin zitten en de gevolgen dagelijks aan den lijve ondervinden.

    @ The_Saint
    Hier dus ook. Het was te danken aan de volhardendheid van de vrouwen en de risico’s die zij bereid waren te nemen, dat er vrede kwam.

  8. E.T. zegt:

    @johanna,
    ==Met alle respect, maar de werkelijkheid laat zien dat het anders is.==
    Ja? Welke oorlog is geeindigd in vrede alleen omdat er een kant (of beide) inzagen dat het leed en de ellende te groot waren? Kan je er 1 noemen (en dan eentje die niet onder punt 1 hierboven valt, dus waar een kant besloot zijn claims terug te trekken)?

    Het spijt me echt, maar de werkelijkheid liegt er inderdaad niet om. Van ww2 tot vrijwel elke oorlog die je je kan herinneren, klopt het dat het vredesprocess begon toen (minstens) 1 v.d. kanten inzag dat hij niet kon overwinnen op een andere manier.

    ==Je documentaire begint over 11 minuten.==
    En shabbes begint over anderhalf uur :-).

    ==Oorlog is een luxe voor mensen die de gevolgen niet onder ogen hoeven te zien.==
    Of die vinden dat de gevolgen, hoe erg dan ook, het de moeite waard zijn. Dit of omdat ze hun doel willen bereiken (de reden dat Arabieren oorlog beginnen tegen Israel bijvoorbeeld, met als doel haar te vernietigen), of omdat ze de gevolgen minder erg achten dan de gevolgen van geen oorlog (de reden dat Israel Arabische landen aanvalt bijvoorbeeld).
    Hoe dan ook, oorlog is geen luxe, maar een feit. Overal vrede willen zonder in te zien dat dat niet altijd mogelijk is, dat is een luxe.

    ==Doe je dat wel, dan stop je.==
    Again, als je alleen al naar de oorlogen over de wereld van de laatste eeuw kijkt, zie je dat dit gewoon niet overeenkomt met de werkelijkheid.

    Btw, dit kan je ook leren uit het feit dat 9 v.d. 10 oorlogen ontstaan in gebieden of tussen kanten waar al eerder oorlog tussen gevoerd is. Volgens jouw doctrine, is de vorige oorlog gestopt toen men inzag hoeveel ellende hij veroorzaakte, en is er dus geen reden ter wereld dat er nog een oorlog op volgt. Realiteit leert ons wat anders.

  9. = Overal vrede willen zonder in te zien dat dat niet altijd mogelijk is, dat is een luxe. =

    Vrede is altijd mogelijk, als je maar wil. En het is precies dát waaraan het vaak ontbreekt. Liever voeren we oorlog vanwege onze ‘heilige’ belangen en nemen we de verwoesting, de chaos en de slachtoffers op de koop toe, dan dat we kiezen voor een ander perspectief van vrede. Het vraagt om moed om daarvoor te kiezen.

    = Volgens jouw doctrine =

    Sinds wanneer is streven naar compassie en verantwoordelijkheid, naar het meewegen van wat het kost en niet alleen wat het ‘opbrengt’ en doctrine? Het is slechts een oproep tot medemenselijkheid, iets dat we allemaal in ons hebben maar lang niet altijd inzetten.

    Terzijde:
    Het gaat hier niet over Israël en Palestina, dus je opmerkingen daarover zal ik verder negeren. Ik vraag de lezers dat ook te doen.

  10. E.T. zegt:

    @johanna,
    ==Vrede is altijd mogelijk, als je maar wil.==
    Dat is dus precies de luxieuze visie waar ik het over had :-).
    Ik kan alleen voor je hopen dat je je altijd in een positie zal bevinden dat je deze (onjuiste) visie kan behouden en niet de onjuistheid er van leert.

    ==Het is slechts een oproep tot medemenselijkheid, iets dat we allemaal in ons hebben maar lang niet altijd inzetten.==
    Een loze omroep in mijn ogen (niet omdat ik het niet met hem eens ben, maar omdat hij utopisch is). Maar as I said, iemand die het van de kant bekijkt, hoe goed hij ook geinformeerd is, zal dit niet kunnen begrijpen.

    ==Het gaat hier niet over Israël en Palestina, dus je opmerkingen daarover zal ik verder negeren. Ik vraag de lezers dat ook te doen.==
    Ik gaf dat slechts als voorbeeld (zoals ik ook schreef). However zoals ik al zei, je zal nauwelijks 1 oorlog in de 20ste eeuw kunnen ontdekken die in vrede veranderde en dat niet deed op de manier die ik in mijn eerste reactie beschreef. Dit ongeacht welk wereld deel je er voor onderzoekt.

  11. Aad Verbaast zegt:

    Goed verhaal weer van je!
    == die honderdduizenden doden tot gevolg heeft gehad ==
    meer dan 2 miljoen!!
    Wie heeft er geen boter op het hoofd in dit enorme drama? Niemand..

  12. @ E.T.
    Het staat je vrij te vinden wat je vindt. Om streven naar vrede en compassie te bestempelen als luxe en utopisch, getuigt echter voor mij van een enorme dosis cynisme. De werkelijkheid laat zien dat juist de moed van degenen die er wel naar streven het verschil maken. En daar zijn voldoende voorbeelden van. Hoe zou de wereld er uit zien zonder de vrouwen van Liberia, zonder Nelson Mandela en F.W. de Clerck, zonder Michael Gorbatsjov?

    @ Aad
    Het is slechts onontkoombaar omdat we het laten gebeuren.

  13. Aad Verbaast zegt:

    @Johanna:
    == omdat we het laten gebeuren. ==
    "Waar blijft de woede?"

  14. Dat is een goed punt Aad, een heel belangrijk. Uit woede doorvechten lijkt me erger. Maar je hebt gelijk dat de woede, en ook de pijn, een uitweg moet vinden. Ik denk dat ook dat een reden is waarom vrede een proces is dat veel inspanning vergt van alle betrokkenen. Je bent niet klaar als er een vredesakkoord is.

  15. iris kijkt zegt:

    Hoe verder weg , hoe minder het doordringt. Daarom blijft de woede meestal weg.

  16. -martin- zegt:

    Wat een enorme hoeveelheid energie heb je toch.
    Ik moest denken aan mijn blog waar Lysistrata
    boven prijkt: http://www.vkblog.nl/bericht/248783/Vrouwen_en_oorlog
    Griekse mythologie in Liberia, dat is toch wel
    weer mooi.

  17. @ iris kijkt
    Sommige conflicten die ver weg zijn dringen wel tot ons door. De vraag rijst waarom de ene keer wel en de andere keer niet. Sommige conflicten, in Colombia bijvoorbeeld, slepen zich al jaren voort en zijn nagenoeg vergeten.

    @ -martin-
    Dat van die energie valt wel mee helaas. Ja, Lysistrata in Liberia. Het is wat om geen oorlog te willen, volgens sommigen ben je dan niet van deze wereld. Wat in Liberia gebeurde is het omgekeerde van wat jij in je blog schetste. Vrouwen belonen de mannen die zegevierend terugkeren, maar in Liberia onthielden ze hen de beloning zolang ze niet de vrede brachten; omdat er niets te belonen was. Zegt die vrouw tegen haar man: ‘wat nou seks, ga eerst die oorlog maar eens beëindigen’.

  18. iris kijkt zegt:

    @ johanna – Waarom het ene conflict wel en het andere niet doordringt , is dan inderdaad de vraag , is vast wel enig onderzoek naar gedaan. Interessante kwestie.Heb zo wel m’n ideeen daarover. Eenduidig zal het wel niet liggen overigens.

  19. E.T. zegt:

    @johanna,
    ==Om streven naar vrede en compassie te bestempelen als luxe en utopisch, getuigt echter voor mij van een enorme dosis cynisme.==
    Het streven naar vrede is geen luxe. Het beweren dat vrede "altijd" mogelijk is e.d., is dat echter wel. Het is het ogen sluiten voor de werkelijkheid, the real world. Dat, het negeren van de real world en beweren dat er altijd vrede mogelijk is, dat is een luxe die zoals ik al zei, slechts weinigen zich kunnen permiteren, en 9,9 v.d. 10 keer zitten die mensen niet in een conflict zone.

    ==De werkelijkheid laat zien dat juist de moed van degenen die er wel naar streven het verschil maken. En daar zijn voldoende voorbeelden van. Hoe zou de wereld er uit zien zonder de vrouwen van Liberia, zonder Nelson Mandela en F.W. de Clerck, zonder Michael Gorbatsjov?==
    Liberia ken ik niet, maar de laatste 3 zijn geen van allen gevallen waar eerst oorlog was, en toen vrede getekent werdt tussen 2 kanten omdat ze inzagen dat de oorlog zo een ellende veroorzaakte. Geen van allen dus een voorbeeld wat jouw standpunt bevestigd of de mijne tegenspreekt.
    Ik blijf bij wat ik zei, vrede tussen 2 kanten die in oorlog waren, is per definitie een resultaat van het inzien van 1 v.d. kanten dat hij de ander niet kan overwinnen. Dit geldt voor elk militair conflict op de aardbol (met uitzondering van die zeer enkele die ik eerder beschreef waar een van de kanten gewoon van zijn claim afziet).

  20. Zelf Reflectie zegt:

    @Johanna,
    "Wat ik mis is dat je ook vrede kunt nastreven omdat je onder ogen ziet wat de afschuwelijke ingrijpende gevolgen zijn, wat het jou, je familie en de samenleving kost."

    Ook in Europa woekeren sociale conflicten vele tientallen jaren: Ierland, Baskenland. In het midden Oosten Palestijns probleem, Afghanistan etc.

    Wanneer stopt het? Waarom is er vrede in Ierland gekomen? Waarom niet 20 jaren eerder?

    Op enig moment is alle hoop op een gewelddadige oplossing bij alle betrokkene partijen vervlogen. Pas dan komen andere oplossingen in zicht. Zolang de partijen niet openstaan voor een oplossing wordt ook hulp van buiten nauwelijks op prijs gesteld.

    In grote lijnen ben ik het dan ook eens met E.T.

  21. @ iris kijkt
    Ik weet niet of daar onderzoek naar is, zal er eens naar zoeken. Ik schreef er al eens een blog over, In Limbo. Over ontheemden en vluchtelingen die al jarenlang zo leven zonder enig perspectief dat het ooit gaat veranderen. Dat is echter meer een constatering en beantwoordt niet de waarom-vraag.

    @ E.T.
    Ik sluit mijn ogen niet voor de realiteit. Ik zie net als jij dat oorlogen en conflicten maar blijven voortduren tot het oneindige. Mijn conclusie daaruit is dat vrede kennelijk als drijfveer niet zo belangrijk is, of in ieder geval onvoldoende belangrijk om alles op alles te zetten om tot vrede te komen. Andere motieven overheersen. En in mijn visie ten onrechte, omdat ook alle slachtoffers die er bij vallen, de chaos en wetteloosheid die er door ontstaat, kosten zijn. Belangrijkere kosten in mijn perspectief dan bijvoorbeeld gezichtsverlies. Het is dit waar mijn blog over gaat. Niet over utopieën. Als ik zeg vrede is altijd mogelijk, dan meen ik dat. Het gaat om keuzes die gemaakt worden, of liever: niet gemaakt worden.

    @ Zelf Reflectie
    Ik snap ook wel wat E.T. probeert te zeggen. Het is echter niet de essentie van mijn betoog. Inderdaad duren conflicten vaak maar voort. En is er een moment in de geschiedenis dat dat verandert. Ik gaf daar een aantal voorbeelden van, in dit geval van binnenlandse conflicten die gepaard gingen met gewapende strijd. In al die conflicten, waar het streven naar vrede danwel het stoppen met vechten uiteindelijk de overhand kreeg, zijn het de enkelingen die kwamen tot inzichten en daden die de geschiedenis veranderden. Dat illustreert dat het dus wel kán, maar vaak niet gewenst wordt of mogelijk geacht wordt.
    Als Mandela niet na al zijn jaren op Robben Eiland vol vergeving vrij was gekomen en F.W. de Clerck niet had gedaan wat hij deed, dan was de Apartheid in Zuid-Afrika wellicht nog steeds niet opgeheven. Als in Noord-Ierland niet een beperkt aantal mensen hadden besloten dat vrede belangrijker was dan de strijd laten voortduren, wellicht was die strijd er dan nog steeds geweest. Als de vrouwen in Liberia hun mannen niet tot de orde hadden geroepen…

    En ja, conflicten laaien soms weer op. Onder meer doordat er ook altijd partijen zijn die er belang bij hebben om de vrede te verstoren en het vuur van de haat weer aan te wakkeren.
    Jij schrijft ‘Zolang de partijen niet openstaan voor een oplossing wordt ook hulp van buiten nauwelijks op prijs gesteld’. Dat is volstrekt waar. En het doet niets af aan mijn stelling. Hoogstens kunnen we constateren dat men simpelweg niet openstaat voor oplossingen. De wereld zou er anders uit kunnen zien als men dat wel zou doen.

  22. Pingback: Krijgt Sudan een vrouw als president? | Levantijnse berichten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s