Niyam Rajah en de multinationals

De god Niyam Rajah woont op de top van het Niyamgirigebergte in de Oost-Indiase deelstaat Orissa, een gebergte dat al generaties lang heilige grond is voor de Dongria Kondh-stam. Daar lijkt echter verandering in te komen nu gebleken is dat het Niyamgirigebergte zeer rijk is aan bauxiet.

Ik las er een bericht over in Trouw. Het deed mijn gedachten afdwalen naar de heilige gronden van de Australische aboriginals en de sfeervolle beelden van The Milagro Beanfield War, de tweede film die Robert Redford in zijn carrière maakte, al weer meer dan twintig jaar geleden.

The Milagro Beanfield War is het verhaal van Joe Mondragon die als een Don Quichote zijn bonenveldje en zijn dorp verdedigt tegen de grote waterbedrijven en de politieke belangen van de staat New Mexico. De overheid heeft een nieuwe wet aangenomen die waterbedrijven toestaat om rivieren om te leggen zodat grote bedrijven dat water kunnen gebruiken, ten koste van de keuterboertjes die op het land wonen. Land dat dreigt te worden onteigend. Het waterkanaal loopt langs het landje van Joe Mondragon, maar hij mag niets van dat water gebruiken, want zijn land heeft geen enkele prioriteit. Hij besluit tot burgerlijke ongehoorzaamheid, tapt water af, en de gevolgen zijn voorspelbaar: een wateroorlog, waarbij iedereen slechts zijn eigen belang laat gelden. Het is vooral een film over verloren gaande gemeenschapszin in een wereld waarin eenvoudige dorpjes niet meer rendabel zijn gezien de groeiende belangen van grote bedrijven. Het is een magisch realistische film met oudste dorpsbewoner Amarante Cordova die praat met zijn overleden vriend en hulp afsmeekt aan de geestenwereld. Een film die herinneringen oproept aan García Márquez’ magische wereld van Honderd jaar eenzaamheid. Een preview is hier te zien.

Het doet me ook denken aan een documentaire die ik jaren geleden zag over een gasbedrijf dat een pijplijn wilde aanleggen dwars over de heilige grond van de aboriginals in Australië en de songlines zou doorsnijden. En aan de berichten die ik op het internet vindt over de strijd van de Canadese indianen om de rechten op de opbrengsten van hun grond.

“The hill is our god and the earth our goddess. Between the two, we have the rains and water. Those wanting to mine here will slowly take over all this. Where will we go then?”
A Dongria Kondh man from Lakpaddar, Niyamgiri Hills

“Our songs, dances, traditions are all linked to the Niyamgiri Hills. As people leave the Hills, we slowly lose our culture…”
A Dongria Kondh woman, Niyamgiri Hills

“We do not cultivate at the top of the hill because it supports life in the rest of the hill. If you harm the brain, how will the body work?”
A Dongria Kondh man, Niyamgiri Hills

De Dongria Kondh-stam in het Niyamgirigebergte strijdt tegen Vedanta Resources, een aan de Londense beurs genoteerde multinational die in Orissa een aluminiumfabriek heeft en zijn zinnen heeft gezet op het bauxiet in het Niyamgirigebergte. En dat is niet zo gek, want in de deelstaat Orissa bevindt zich bijna dertig procent van de Indiase ijzerertsvoorraad en meer dan de helft van de voorraad van 3 miljard ton bauxiet.

De Dongria Kondh aanbidden Niyam Raja Penu, een mannelijke god die wordt gesymboliseerd door een zwaard. Ze geloven dat hij woont op de top van het Niyamgirigebergte. Niyam Raja Penu voorziet het gebied van water. En water zorgt ervoor dat planten, dieren en mensen in de bergen kunnen leven en de aarde bevloeid wordt. Naast deze god aanbidden de Dongria Kondh ook de aarde, de vrouwelijke godin Dharani Mata. Zij wordt gesymboliseerd door een houten bouwwerk in elk dorpje. Voor de Dongria Kondh is het Niyamgirigebergte dan ook heilige grond.

De overheid van Orissa tekende in de afgelopen jaren meer dan 50 verdragen met bedrijven over mijnrechten, en dus ook voor de rechten op de ontginning van het Niyamgirigebergte.

De directeur van Vedanta snapt de ophef niet zo: De god van de Dongria Kondh woont op een heel andere bergtop dan waar wij willen mijnen.
Het volk zelf is het daar volstrekt mee oneens. Juist op de plek waar Vedanta een mijn wil beginnen, vieren de Dongra Kondh jaarlijks hun offerfestival om Niyam Raja Penu gunstig te stemmen. Om erkenning voor hun god te zoeken zijn ze nu maar begonnen met het bouwen van een tempeltje op de bergtop.

“The company will provide jobs to every family who sell lands… The area will get electricity and water… The area will be transformed into a Bombay.”
Officials of Kalahandi District administration, village council meetings prior to land acquisition, 2002

“…the seepage from the red mud pond is alarming, and the situation is expected to further deteriorate when industry will go into full production capacity.”
Orissa State Pollution Control Board Inspection Report on Vedanta Aluminium, 29-30 January 2008

Religieuze overwegingen zijn niet de enige. De stam is volledig zelfvoorzienend dankzij het bos en de natuurlijke stroompjes. Bauxiet houdt het water vast dat deze stroompjes voedt. Men is bang dat het ecosysteem door de bauxietmijn geruïneerd zal worden. En Amnesty International gaf hen daar vorige maand gelijk in.

Het is een bekend scenario. Aan de ene kant het recht van de inheemse stammen, verankerd in de Indiase grondwet, om zeggenschap over hun tribale gebied. Aan de andere kant de multinationals, machtiger dan de overheid, die banen, welvaart, wegen en onderwijs beloven. Ten koste van de inheemse bevolking dan wel, want die klaagt over het verlies van hun gronden, over rondwaaiend stof, stank, vervuild water en huidirritaties.
Amnesty suggereert in haar rapport een verband tussen de aluminiumfabriek en huidaandoeningen en ziektes als tbc. Daarnaast spreekt ze van mensenrechten schendingen en milieuvervuiling. De lokale gemeenschap lijkt er door verdeeld te worden: sommigen zijn felle tegenstanders, anderen worden gelokt met voordelen.

Het is de strijd van belanghebbende multinationals die dorpelingen lokken met fraaie beloften van vooruitgang en de inheemse rechten op water, gezondheid en het behoud van hun traditionele manier van leven.

Net als in de film.

“Indigenous peoples have the right to own, use, develop and control the lands, territories and resources that they possess by reason of traditional ownership or other traditionaloccupation or use, as well as those which they have otherwise acquired.”
UN Declaration on the Rights of Indigenous Peoples, 2007

Bronnen:
Strijd tussen een god en bauxiet – Trouw, 19 maart 2010
Don’t mine us out of existence. Bauxite mine and refinery devastate lives in India – Amnesty International rapport, februari 2010

Dit bericht werd geplaatst in Politiek, Religie en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

9 reacties op Niyam Rajah en de multinationals

  1. iris kijkt zegt:

    Doet me denken aan de film Alti Plano , die nu nog draait. Slachtoffers van kwikgebruik door goudwinning door Amerikanen in Peru , tegelijkertijd is hun onbeholpen reactie een gevolg van ongeletterdheid en onkunde.

  2. antoinette duijsters zegt:

    Ja die vooruitgang, die is niet te stoppen, maakt alles kapot en uiteindelijk ook de mens. We staan met zijn alle aan de rand van de afgrond, maar willen het niet zien.

  3. öszibarack zegt:

    Rechten van inheemse volkeren zijn beter te lezen als gedogen van hun gebruiken. Het gedogen houdt soms op.

    @antoinette. Schrijf je geen contradictie? Vooruitgang die alles vernietigt?

  4. antoinette duijsters zegt:

    öszibarack, wat mensen vooruitgang noemen is meer, meer, meer en dat is tegelijk achteruitgang.

  5. Aad Verbaast zegt:

    Goed overzichtsblog weer met sprekende voorbeelden hoe het niet moet.
    Duurzaam ondernemen zou eens wereldwijd moeten worden vasgelegd. Speelt nu, met name in dergelijke landen geen enkele rol. Daar komt ellende van.

  6. jack pastoor zegt:

    @ JN: Goed dat je hier aandacht aan geeft. Alleen, jammer…….in India zelf – met alleen Indiers – zou het ook alleen maar een kwestie van tijd zijn. In deze grootste democratie ter wereld is totaal geen sprake van democratie. Eén van de grootste staalmagnaten ter wereld is een Indiase familie. En nog veel meer dan bij ons in het westen geldt in India "Money talks".

    @oszibarack: ivm je vraag aan antoinette = Vooruitgang die alles vernietigt? =

    In India is dit niet noodzakelijk een contradictie. Lees over Shiva.

  7. Robert kruzdlo zegt:

    Als ze iets vinden om rijk van te worden zijn de mensen die daar wonen de dupe toch?

    Groet Robert

  8. @ iris kijkt
    Dank voor de tip!

    @ antoinette
    Walk the talk, wanneer beginnen we daarmee?

    @ öszibarack
    Het gedogen houdt soms op. Ja, dat lijkt me nu precies het probleem. Wie geeft zo’n multinational het recht om het land in te pikken van volkeren die daar al eeuwen wonen?

    @ aad
    Duurzaam ondernemen doen we alleen in eigen land, want daar hebben we er zelf ook last van als we het niet doen. Ook dat is dus eigenbelang.

    @ jack
    Was die staalmagnaat niet ook eigenaar van onze hoogovens geworden? Mittal als ik het me goed herinner.

    @ robert
    Vaak wel helaas. Onmondigen heb je overal.

  9. Pingback: Niyam Rajah verslaat de multinationals | Levantijnse berichten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s