Voor dag en dauw in pyama naar het uitzetcentrum

Het Country Report on Human Rights Practices van het US Department of State, dat vorige week verscheen, plaatst kanttekeningen bij de bescherming die Nederland aan vluchtelingen biedt. En dan zijn de meest recente ontwikkelingen daarin nog niet eens verdisconteerd.

Levensgevaar bij terugkeer
Er zijn signalen dat asielzoekers soms worden teruggestuurd naar hun land van herkomst terwijl ze daar gevaar lopen. Dit is in strijd met het principe van non-refoulement dat in het Vluchtelingenverdrag een belangrijke plaats innneemt.
Onder meer UNHCR en Amnesty International pleitten er dan ook voor om de categoriale (groepsgewijze) bescherming van asielzoekers uit Somalië, Irak, Soedan, Ivoorkust, evenals die van homoseksuelen en tot het christendom bekeerden uit Iran te handhaven. Desondanks besloot het kabinet in de loop van 2009 de categoriale bescherming voor Somaliërs en Irakezen op te heffen en asielaanvragen uit die landen weer individueel te gaan beoordelen.

Vreemdelingenbewaring
Amnesty International en andere ngo’s stellen dat vreemdelingen geen criminelen zijn en daarom ook niet aan een crimineel regime onderworpen dienen te worden noch langere tijd gedetineerd dienen te worden. Het komt regelmatig voor dat de rechter vrijlating gelast omdat er geen zicht is op daadwerkelijke uitzetting. De staatssecretaris heeft daarop geantwoord dat er geen bewijs is van structurele misstanden in de omgang met vreemdelingen in detentiecentra. Dat kun je nauwelijks een antwoord noemen.

Gezinnen met kinderen in detentie
Wat ook nog steeds voorkomt, is dat gezinnen met kinderen in detentie worden gezet. Volgens de staatssecretaris is dat omdat het oneerlijk en inhumaan is om gezinnen die in afwachting van deportatie zijn, uit elkaar te halen. Dat gaat voorbij aan het feit dat je kinderen niet in detentie behoort te zetten.

Dat was dus het rapport over 2009. Maar sindsdien zijn er alweer een aantal nieuwe ontwikkelingen, die ik hier de revue zal laten passeren.

Asielzoekerskinderen mogen niet op straat gezet worden
Asielzoekers die geen recht op opvang (meer) hebben, worden regelmatig op straat gezet. In sommige gevallen gaat het daarbij om gezinnen met kinderen. Schattingen geven aan dat jaarlijks enkele honderden kinderen van het ene naar het andere adres zwerven. Hun ouders moeten het land verlaten, maar willen of kunnen dat niet.
Vorige week bepaalde het Europees Comité voor Sociale Rechten dat dit niet mag: de Nederlandse overheid niet mag meewerken aan dakloosheid van kinderen en mag uitgeprocedeerde asielzoekersgezinnen niet meer op straat zetten. De uitspraak is bindend en er is geen beroep tegen mogelijk. Het Comité bewaakt de naleving van het Sociaal Handvest dat door 47 landen is ondertekend.
PvdA-kamerlid Hans Spekman heeft inmiddels kamervragen gesteld over de consequenties van de uitspraak. Argos besteedt er in haar radio-uitzending aandacht aan: zaterdag 20 maart, 12.15 – 13.00 uur, Radio 1. De uitzending is hier te beluisteren.

Noodopvang groeit weer
Als tegenprestatie voor het generaal pardon had op 1 januari 2010 de noodopvang voor asielzoekers ‘ leeg gemanaged’ moeten zijn. Volgens de gemeenten kunnen mensen echter soms het land gewoonweg niet verlaten, bijvoorbeeld omdat ze niet de benodigde papieren hebben en hun land hen niet terug wil nemen. Zij willen niet dat mensen dan op straat gaan zwerven, met alle problemen van dien.
Sinds eind vorig jaar neemt het aantal asielzoekers dat op straat gezet wordt weer toe. Argos nam in haar radio-uitzending van 13 maart de stand van zaken op en sprak over ‘menselijke drama’s achter een papieren werkelijkheid.’

In de uitzending onder meer het relaas van de familie Andarkian, die tien jaar geleden uit Armenië naar Nederland vluchtte. Hun twee dochters werden geboren in het asielzoekerscentrum. De laatste drie jaar woonden ze in de noodopvang in Maastricht. Ze vertellen in vloeiend Nederlands wat er op 21 januari van dit jaar gebeurde, toen de vreemdelingendienst, acht man sterk, de noodopvang binnenviel. Mevrouw en de kinderen hadden nog een medische procedure lopen, dus kwam het geheel onverwacht. Ter plekke overhandigde de vreemdelingendienst de negatieve beschikking, waardoor het gezin per direct illegaal was en gelijk opgepakt kon worden.
Mevrouw Andarkian was zo bang dat ze zich opsloot in de badkamer, waar ze uiteindelijk uitgehaald werd. Bellen mochten ze niet, maar meneer drukte stiekem op de groene knop en liet de telefoon open staan, in de hoop dat degene die aan de lijn was het gehuil en geschreeuw zou horen en zou begrijpen wat er gebeurde. Dat werkte, want zijn moeder hoorde alles wat er gebeurde, ging met haar man gelijk naar de noodopvang, maar ze waren te laat, het gezin was al afgevoerd.
Kleren aantrekken mochten ze niet, zodat ze in pyama en op sloffen, met handboeien om werden afgevoerd naar het uitzetcentrum in Rotterdam. Ze zouden binnen een week worden uitgezet. De advocaat spande echter een procedure aan en vroeg om een voorlopige voorziening, zodat ze het land in afwachting van de beslissing niet zouden hoeven te verlaten. Moeder en de kinderen Andarkian werden vervolgens overgebracht naar de vrijheidsbeperkende locatie in Ter Apel, meneer ging in bewaring in Vlagtwedde om het vluchtgevaar van het gezin te beperken.

De zaak van de familie Andarkian is ook bekend bij Inlia, een hulporganisatie voor asielzoekers die al jaren pleit voor een humaner asielbeleid. Directeur John van Tilborg zegt dat er eerder signalen waren dat de vreemdelingendienst vanaf 1 januari 2010 actiever zou gaan optreden, maar dat een inval als deze uniek is. Wel vond de vreemdelingendienst dat nu de noodopvang werd opgeheven, het hun vrij stond daar binnen te vallen.
In het voormalige vertrekcentrum in Ter Apel worden nu steeds meer mensen uit de noodopvang geplaatst, om ze voor te bereiden op hun vertrek. Van Tilborg schetst echter dat de praktijk is dat vijftig procent van hen uiteindelijk weer op straat belandt omdat uitzetting niet mogelijk blijkt te zijn. Voor hen wordt dus geen oplossing gevonden, sterker: met ziet de straat als dé oplossing. In één regio van de Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) had men zelfs als nieuwe beleidslijn dat mensen in dat geval vooral niet terug dienden te keren naar hun vertrouwde omgeving. Zo kan het voorkomen dat mensen die lange tijd onder psychiatrische behandeling zijn voor een posttraumatische stressstoornis noodgedwongen hun behandeling moeten afbreken.

De heer Andarkian vertelt: ‘Hier in Ter Apel in de gevangenis word ik iedere week door de DT&V gevraagd of ik in vrijheid wil komen. Ik heb gezegd, ja zeker wil ik gewoon in vrijheid komen voor mijn kinderen. Als jij dat wilt, dan moet je tekenen dat je naar Armenië wilt terug gaan. Jij kan vandaag nog vrij als je dat gaat tekenen.’ En zijn vrouw voegt daar aan toe: ‘Als niet, dan blijf je gewoon langer in de gevangenis.’

Veel noodopvang instellingen geven aan dat er nog heel vaak, nagenoeg dagelijks, een beroep op hen gedaan wordt. Sinds 2006 liep het aantal mensen dat in de noodopvang werd opgevangen terug van ruim 2100 naar 750 nu, het effect van het generaal pardon. Sinds 1 januari lijkt de noodopvang echter weer vol te lopen.
Inlia is daarom gestart met een meldpunt voor dakloze asielzoekers. Veel mensen worden op straat gezet, zelfs als ze nog een procedure hebben lopen, ongeacht of ze gezond zijn. Alleen al in de afgelopen weken ging het om zo’n zestig situaties, mensen die vanuit asielzoekerscentra of vanuit uitzetcentrum Ter Apel op straat worden gezet. Niet alleen uitgeprocedeerden, maar ook mensen die rechtmatig in Nederland zijn en nog een procedure hebben lopen, maar toch geen opvangvoorzieningen krijgen. Dit aantal zal als het zo doorgaat groeien, nieuwe achterstanden zullen ontstaan, en de vrees is dat over een aantal jaren weer een soort pardonregeling nodig zal zijn. Want soms is het gewoon onmogelijk om terugkeer te realiseren, ook al willen mensen meewerken. En al die tijd leven de betrokkenen in bestaansonzekerheid en kunnen ze geen kant op.

De familie Andarkian viel niet onder dit generaal pardon omdat ze Nederland een paar maanden hadden verlaten. In hun wanhoop waren ze naar België gegaan om daar asiel aan te vragen, maar op grond van het Akkoord van Dublin werden ze weer teruggestuurd naar Nederland. De vreemdelingendienst viel binnen in de noodopvang en pakte hen op op het moment dat dat niet te verwachten was. De rechter heeft gezegd dat ze op basis van het dossier nog wel degelijk kans op toelating hebben. Er loopt nu nog een procedure op grond van schrijnendheid en de slechte medisch-psychische gesteldheid van de moeder. Ze zijn in afwachting van het besluit, dat nu elke dag kan komen. Gebeurt dat, dan gaan ze binnenkort wellicht weer terug naar de noodopvang.

Bronnen:
2009 Country Reports on Human Rights Practices – U.S. Department of State, 11 maart 2010
Nederland op vingers getikt om asielbeleid – de Volkskrant, 15 maart 2010
Uitspraak Europees Comité voor Sociale Rechten over het op straat zetten van gezinnen met kinderen
‘Leegmanagen’ noodopvang asielzoekers – Argos, 13 maart 2009 (radioreportage)
‘Meer asielzoekers op straat’ – Reformatorisch Dagblad, 12 maart 2010
Vreemdelingenpolitie doet inval in noodopvang Maastricht – Inlia, 25 januari 2010
Europese uitspraak: illegale kinderen hebben recht op opvang – Binnenlands Bestuur, 8 maart 2010

Eerdere blogs over het rapport:
Deel 1: Discriminatie van moslims is een zorg
Deel 2: Kwetsbaar in Nederland

Dit bericht werd geplaatst in De vreemdeling, Oorlog & geweld, Politiek en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

20 reacties op Voor dag en dauw in pyama naar het uitzetcentrum

  1. ron rozen zegt:

    Misschien moet je het ook eens hebben over de bescherming die asielzoekers hun kinderen bieden door in verwachting en al aan boord te gaan van een lekkend schip en er een kind te baren. Hoe kun je met een stel kinderen op avontuur gaan in een vreemd door er asiel an te vragen waarvan de uitkomst op zijn minst onzeker is.

  2. Ja Ron, het is wat. Word je in eigen land vervolgd vanwege je ras, je geloof, je seksuele geaardheid, je politieke overtuiging. En dan haal je het in je hoofd om te vluchten. Ze moesten het verbieden. Toch?

  3. ron rozen zegt:

    @Johanna
    Ik vind dat je asielzoekers zelfs moet gaan ophalen in een land waar ze bedreigd worden. Homo’s in Iran terplekke van de nodige financien voorzien bijvoorbeeld zodat ze kunnen vluchten voordat ze opgehangen worden. Nee voor een verbod ben je bij mij aan het verkeerde adres.

  4. helena zegt:

    goed dat je dit ter sprake brengt. Ik luister nu naar Argos.
    Het lijkt wel of veel Nederlanders zich er amper druk meer om maken.

    Het is te gek voor woorden dat in 2009 de categoriale bescherming voor Somaliërs en Irakezen werd opgeheven en asielaanvragen uit die landen weer individueel te gaan beoordelen. Somalië is nb nummer één failed states en irak staat op nummer 6…

  5. Ruud Zweistra zegt:

    Een uitzetcentrum hoort bij een beleid dat niet iedereen vrije toegang biedt.

    Vraag: ben jij voor vrije toegang tot Nederland?

  6. @ helena
    Geheel mee eens. Ik ga de uitzending van vandaag zo beluisteren. Hij staat inmiddels ook online.

    @ Ruud
    Het punt is dat mensen daar maandenlang zitten terwijl er geen enkel zicht op uitzetting is, veelal omdat de autoriteiten weigeren mee te werken. Dat blijkt ook uit het feit dat de rechter regelmatig gelast die mensen weer vrij te laten, regelmatig is in dit geval in de helft van de gevallen.

    Het gaat hier niet om vrije toegang. Het gaat om het humaan behandelen van mensen, zoals neergelegd in mensenrechtenverdragen.

  7. Ruud Zweistra zegt:

    @johanna,
    Dit heeft geen enkele invloed op mijn vraag. Natuurlijk voert iedere illegaal de zwaarst mogelijke omstandigheden aan voor zichzelf.

    Vraag: ben jij voor vrije toegang tot Nederland?

    Of noem concrete criteria waarop je mensen mag weigeren.

  8. Dit blog gaat niet over uitzetcentra, Ruud. Het gaat over (de uitvoering van) het beleid inzake vluchtelingen en asielzoekers, en de kanttekeningen die daarbij te plaatsen zijn vanuit een mensenrechtenperspectief.

    Ik vind dat Nederland een ruimhartig opvangbeleid dient te voeren en dat ze zich bij de uitvoering van dat beleid dient te houden aan de internationale verdragen op het gebied van de mensenrechten. Zoals: dat je onschuldigen niet als crimineel behandelt, dat je kinderen niet opsluit noch ze op straat zet, dat je mensen toegang geeft tot de benodigde basisvoorzieningen om menswaardig te kunnen leven, dat er een tijdslimiet is hoe lang ze mensen in onzekerheid laat verkeren.

    De helft van degenen die in het uitzetcentrum terecht komen, moet men in een later stadium weer laten gaan.
    Een aanzienlijk deel van de uitgeprocedeerden krijgt in latere instantie alsnog een status.
    Velen van hen die moeten terugkeren zijn feitelijk buiten hun schuld om niet in staat om terug te keren.
    Sommigen moeten terugkeren, maar zullen dan in hun land van herkomst in gevaar zijn.
    Als dat het geval is, dan heb je weinig keus dan mensen hier laten blijven én ze humaan te behandelen. Een dak boven je hoofd, geld om te eten, gezondheidszorg indien nodig, onderwijs voor de kinderen bijvoorbeeld.

  9. Ruud Zweistra zegt:

    Veel woorden, geen antwoord op mijn vraag.

    Stelling dan maar: zelfs de sympathiserende beleidsuitvoerder kwam tot een percentage onterecht asielzoekers van 80.

    De realiteit is vermoedelijk ver over de 90.

    Alle asielzoekers die in eigen land op vakantie gaan: meeste Somaliers, heel veel Iraniers, enzovoort: allemaal glaszuivere oplichters.

    Regel moet dus zijn: iedereen wordt geweigerd en uitgezet, tenzij hij schriftelijk bewijs heeft van vervolging.

    Wij kunnen niet vijf miljard armoezaaiers opvangen

  10. martin zegt:

    Gewoon aanbevolen, omdat het zo belangrijk is dat taak zorgvuldig en
    volgens de (internationale) regels wordt uitgevoerd.

  11. @ Ruud
    Ja, een prima antwoord, alleen niet wat jij wilt horen.

    Je stelling wordt niet onderbouwd door de feiten.

    Rapportage Vreemdelingenketen periode januari – juni 2009:
    – In 42% van de aanvragen in eerste aanleg werd positief beslist.
    Dan hebben we het nog niet eens over de zaken die in beroep of in hoger beroep alsnog positief worden beslist.

    De regel dient aan te sluiten bij de verdragen over de mensenrechten waaraan Nederland zich heeft gebonden.

    Zo zegt de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in artikel 14 lid 1:
    Een ieder heeft het recht om in andere landen asiel te zoeken en te genieten tegen vervolging.

    Dient iemand een asielaanvraag in, dan is het land verplicht om na te gaan of die persoon onder het Vluchtelingenverdrag valt.

    Het is ook strijdig met het Handvest van de Grondrechten van de EU

    Artikel II-78: Het recht op asiel
    Het recht op asiel is gegarandeerd met inachtneming van de voorschriften van het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 en het Protocol van 31 januari 1967 betreffende de status van vluchtelingen, en overeenkomstig de Grondwet.

    Artikel II-79: Bescherming bij verwijdering, uitzetting en uitlevering
    1. Collectieve uitzetting is verboden.

    2. Niemand mag worden verwijderd of uitgezet naar, dan wel worden uitgeleverd aan een staat waar een ernstig risico bestaat dat hij aan de doodstraf, aan folteringen of aan andere onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen wordt onderworpen.

    Heb jij betrouwbare cijfers over het aantal asielzoekers en vluchtelingen dat in eigen land op vakantie gaat? Dan zie ik ze hier graag, met bronvermelding.

    We vangen mensen niet op omdat ze arm zijn, maar omdat we verplicht zijn iemand die asiel vraagt toe te laten en zijn aanvraag te beoordelen.

  12. @ martin
    Ja handhaving van internationale rechtsnormen is belangrijk, steeds meer lijkt het wel.

  13. An van den burg zegt:

    J.nouri.

    =======Zo zegt de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in artikel 14 lid 1:
    Een ieder heeft het recht om in andere landen asiel te zoeken en te genieten tegen vervolging=====

    Daar moet bijkomen: Een ieder heeft recht om overal ter wereld zijn economische situatie te verbeteren.

    Groet, Johanna.

    An.

  14. An,
    Of we moeten bereid zijn om de welvaart eindelijk eens te gaan delen, dat zou zeker ook helpen.

  15. iris kijkt zegt:

    Ja , klinkt als wantoestanden.

    Ik heb ook nog wel wat verhalen over de wantoestanden in de
    mafia-asielaanvoer , waardoor al snel duidelijk is voor de authoriteiten hier, dat nogal wat mensen helemaal niet onder de categorie asielzoekers vallen.

    Maar dat lijkt me nu even niet het punt.

  16. Ruud Zweistra zegt:

    johanna_nouri 20-03-2010 18:48
    @ Ruud
    Ja, een prima antwoord, alleen niet wat jij wilt horen.

    Je stelling wordt niet onderbouwd door de feiten.

    Rapportage Vreemdelingenketen periode januari – juni 2009:
    – In 42% van de aanvragen in eerste aanleg werd positief beslist.

    Reactie:
    Slaat helemaal nergens op. Natuurlijk durven ze niet die werkelijke 80 procent en meer terug te sturen.

    Dat ligt aan de terreur uitgeoefent door mensen zoals jij.

    Dacht jij dat die asielzoekers zielig zijn?

    Hoe naief en dom…

    Wie zielig zijn, zijn de mensen die niet genoeg geld en/of lef hebben om op pad te gaan.

    Degenen die wel gaan zijn de oplichters.

    En ergens weten jullie dat allemaal wel.

    Maar het voelt zo lekker, hè, het geestelijke duimzuigen …

  17. @ iris kijkt
    Ja, die wantoestanden zijn er, zeker. Dat is eent trieste werkelijkheid. Mensen die zich, en hun familie in de schulden steken om de tocht te kunnen maken. Het zegt echter niet noodzakelijkerwijs iets over of ze al dan niet gevaar lopen. Je moet ook niet vergeten dat de landen waar ze vandaan komen niet de open grenzen hebben die wij hier gewend zijn, en dat zelfs het aanvragen van een paspoort je al in gevaar kan brengen. Het is zo makkelijk, ook voor mij, om vanuit onze luxe en veiligheid te oordelen.

  18. @ Ruud
    Jij stelde iets, en ik heb dat weerlegd. Al het andere is ballast. Als er hier al sprake is van duimzuigen, dan wijzen alle signalen jouw kant op.

  19. helena zegt:

    @Ruud, lees eens wat over bootvluchtelingen voordat je dat soort onzin uitkraamt. Duimzuigen inderdaad is het. De artikelen van Kees Broere zeker ook nooit gelezen die samen met een VK fotograaf de bootvluchtelingen of bootmigranten heeft gevolgd. Andere artikelen van Johanna-Nouri over dit onderwerp zeker ook niet gelezen? Of mijn artikel over bootvluchtelingen, het leegvissen van de oceanen (door wie toch?)…..
    Oh en google ook even naar hoogleraar migratierecht Thomas Spijkerboer en/of lees dit artikel:

    http://www.nrc.nl/opinie/article2410072.ece/Kijk_niet_weg_als_er_lijken_aanspoelen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s