Verdrag Clustermunitie treedt in werking

Het Verdrag inzake Clustermunitie werd deze week geratificeerd door Burkina Faso en Moldavië, waarmee het benodigde aantal van 30 landen werd bereikt dat nodig is om het verdrag onderdeel te laten uitmaken van het bindend internationaal recht. Daardoor treedt het verdrag officieel in werking en wel per 1 augustus 2010.

Clustermunitie
Clustermunitie werd voor het eerst gebruikt in de Tweede Wereldoorlog. Clustermunitie bevat tientallen kleinere explosieven die in de lucht loslaten, waardoor ze over een groot gebied verspreid raken. Daardoor is het lastig om onderscheid te maken tussen wat wel en wat niet wordt geraakt. Clustermunitie is dan ook berucht vanwege haar inaccuraatheid. De kleine bommetjes behoren te exploderen zodra ze de grond raken, maar te vaak doen ze dat niet en blijven ze liggen zonder te exploderen. De facto ontstaan daarmee grote mijnenvelden, want die achtergebleven zogeheten submunitie is erg instabiel en bij de geringste aanraking kan ze alsnog ontploffen.
Het feit dat zoveel submunitie niet ontploft, leidt ertoe dat deze wapens vooral erg gevaarlijk zijn voor burgers. Achtergebleven clustermunitie eist elk jaar veel doden en mensen die voor het leven verminkt raken, zelfs als de oorlog al lang voorbij is, zoals in Laos en Kosovo. Zo’n 98 procent van de slachtoffers zijn burgers. Clusterbommen zijn verantwoordelijk voor meer dan tienduizend burgerdoden. In zo’n veertig procent van de gevallen zijn kinderen het slachtoffer, omdat ze de kleine, en soms kleurrijke submunitie aanzien voor speelgoed.
Akkers, boomgaarden en wegen worden onbegaanbaar en onbereikbaar voor boeren en hulpverleners. Tot overmaat van ramp vervuild de clustermunitie vruchtbaar land, leidt het tot de dood van vee en vernietigt het onderkomens. Het is duidelijk dat economisch herstel en ontwikkeling na een conflict aanzienlijk wordt gehinderd door achtergebleven submunitie.
Zo liggen er in Laos meer dan dertig jaar na de Amerikaanse bombardementen nog steeds 75 miljoen niet ontplofte clusterbommetjes verspreid door het land. In Zuid-Libanon werden in juli en augustus 2006 clusterbommen gedropt over meer dan 48 miljoen vierkante meter land, meer dan 300 burgers raakten gewond of vonden de dood. Andere landen die in de zestig jaar dat clustermunitie in gebruik is ernstig vervuild werden, zijn onder meer Vietnam, Cambodja, Kosovo, Afghanistan en Irak.

Het Verdrag inzake Clustermunitie
Het verdrag bevat een verbod op het gebruik, de productie, opslag en de overdracht van deze wapens. Daarnaast eist het van de partijen bij het verdrag dat zij de achtergebleven bommen ruimen, en dat zij zorg en bijstand verlenen aan de slachtoffers van clustermunitie.
Nu het verdrag door 30 landen geratificeerd is, vormt het per 1 augustus 2010 onderdeel van het humanitair oorlogsrecht, dat zich tot doel stelt om de humanitaire gevolgen van oorlogsvoering te beperken.

Het Verdrag inzake Clustermunitie werd op 30 mei 2008 tijdens een conferentie in Dublin aangenomen. Op 3 december 2008 waren in Oslo vertegenwoordigers van circa 100 landen bij elkaar, die allen het verdrag ondertekenden. Sindsdien hebben 30 landen het verdrag geratificeerd.
Onder de dertig ratificerende landen bevinden zich degenen die het ‘Oslo proces’ om het verdrag in werking te stellen, trokken: Noorwegen, Oostenrijk, het Vaticaan, Ierland, Mexico en Nieuw-Zeeland. Ook zijn er een aantal landen bij waar clustermunitie werd gebruikt: Albanië, Kroatië, Laos, Sierra Leone en Zambia. Daarnaast een aantal landen die beschikken over voorraden clustermunitie: België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Japan, Moldavië, Montenegro en Slovenië. Ook Spanje tekende het verdrag, en was het eerste ratificerende land dat de hele voorraad clustermunitie heeft vernietigd. Daarnaast tekenden: Burkina Faso, Burundi, Luxemburg, Macedonië, Malawi, Malta, Nicaragua, Niger, San Marino en Uruguay.

Ondertekening en ratificatie Clustermunitieverdrag per 16 februari 2010
Bron: Cluster Munition Coalition

Dat was dus het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat de Verenigde Staten, Rusland, China, Israël en nagenoeg alle Arabische landen het verdrag niet ondertekenden en ratificeerden. Nederland en Groot-Brittannië hebben het verdrag wel ondertekend, maar nog niet geratificeerd. Opvallend is dat zowel Libanon als Irak en Afghanistan, drie landen waar in de laatste jaren clustermunitie werd gebruikt, wel ondertekenden. Een overzicht van alle landen die het verdrag ondertekenden, is hier te vinden.

Hoe gaat het nu verder?
Eind dit jaar vindt een eerste bijeenkomst van de landen die het verdrag geratificeerd hebben, de zogenaamde States Parties. Die bijeenkomst vindt – hoe kan het anders – plaats in Laos, het land dat door de Amerikaanse bombardementen van meer dan dertig jaar geleden het zwaarst met clustermunitie vervuilde land is.
Phong, een overlevende van clusterbombardementen in Laos en lid van een van de organisaties die de Cluster Munition Coalition oprichtten, zei daarover: ‘My country joined the ban treaty because our people have suffered the impact of these deadly ‘bombies’ for decades. We’re looking forward to welcoming government representatives and campaigners to Vientiane later this year to show the world the immense and shocking legacy of cluster bomb use here.’

Een aantal landen is vooruitlopend op de inwerkingtreding van het verdrag al tot actie overgegaan. Zo kondigde Spanje vorig jaar aan al haar voorraden vernietigd te hebben en zijn meer dan tien andere landen met vernietiging begonnen. Albanië meldde afgelopen december dat zij als eerste ondertekenende land haar hele grondgebied opgeruimd heeft.

De verwachting is wel dat de conventie bij een aantal landen –de Verenigde Staten, China, Rusland en Israël – op verzet zal stuiten, net zoals dat het geval was bij het verdrag tegen landmijnen. Conor Fortune van de Cluster Munition Coalition sprak de hoop uit dat het gebruik van clustermunitie zal afnemen vanwege de slechte naam die je er door krijgt: ‘The use of the weapon has become so stigmatized states fear using it, because the levels of international condemnation are so high.’ Naming and shaming dus. IKV Pax Christi is daar vast mee begonnen, waarover hieronder meer.

Er zijn wel een aantal lichtpuntjes aan de horizon. De Verenigde Staten stopte het afgelopen jaar met de export van clustermunitie. De laatste keer dat clustermunitie werd gebruikt is voor zover bekend de oorlog in Zuid-Ossetië. Als gevolg van de internationale opschudding waar dat toe leidde, zag Georgië zich nog gedurende de oorlog genoodzaakt om te stoppen met het gebruik van clustermunitie. Groot-Brittannië, dat clustermunitie produceert en gebruikt, heeft het verdrag ondertekend en is bezig met de ratificatie. De hoop is dat dit soort landen invloed op hun militaire bondgenoten kunnen uitoefenen.

Een belangrijke test voor het verdrag zal zijn of staten bereid zijn hulp te verlenen aan slachtoffers en gemeenschappen die de schade van clustermunitie ondervinden. Bij het verdrag tegen landmijnen, dat afgelopen december in het Colombiaanse Cartagena werd geëvalueerd, blijkt dat nu juist de zwakste schakel te zijn.

Stand van zaken in Nederland
Tijdens de Dublin-conferentie in mei 2008 kondigde minister van Defensie Eimert van Middelkoop aan dat de clusterbom uit het Nederlandse wapenarsenaal zal worden gehaald. Nederland had al eerder besloten om de zware clusterbommen voor F16-straaljagers in de baan te doen, maar wilde eerder een lichtere variant voor de Apache-gevechtshelikopters handhaven. Maar ook die zou dus volgens Van Middelkoop worden afgeschaft: ‘Er komt een verbod op clustermunitie, en Nederland zal dat met volle overtuiging tekenen.’ Nederland heeft het verdrag inderdaad ondertekend, maar nog niet geratificeerd. De ratificatie stond gepland voor begin dit jaar, maar de vraag is of dat door kan gaan nu het kabinet gevallen is.

Op 8 december 2009 nam de Tweede Kamer de motie-Van Velzen aan, die vraagt om een verbod voor Nederlandse financiële instellingen – zoals banken en pensioenfondsen – om te investeren in clustermunitie. Wouter Bos was niet enthousiast over dit verbod, omdat volgens hem bedrijven dat zelf moeten uitmaken. Voor de motie werd gestemd door de SP, PvdA, GroenLinks, D66, PvdD en de ChristenUnie. Dan kunt u daar straks bij de nieuwe verkiezingen ook rekening mee houden.

De motie-Van Velzen is een belangrijke motie. Uit het eind oktober verschenen rapport Worldwide investments in Cluster Munitions, a shared responsibility van IKV Pax Christi en het Belgische Netwerk Vlaanderen blijkt namelijk dat internationaal gezien nog steeds 138 financiële instellingen bij elkaar voor meer dan 20 miljard Amerikaanse dollars investeren in producenten van clustermunitie. 93 van deze financiële instellingen zijn afkomstig uit landen die het internationaal verdrag ondertekend hebben. Dit getuigt van een dubbele moraal: aan de ene kant committeert een land zich om het gebruik en de productie van clustermunitie een halt toe te roepen, terwijl ze aan de andere kant investeringen toestaat. In Nederland zijn instellingen al op de goede weg, zoals Fortis Nederland, ING en Rabobank. De pensioenfondsen ABP en PGGM sluiten zulke investeringen nu volledig uit.

Bronnen:
Verdrag Clustermunitie treedt in werking (Rode Kruis)
Cluster bombs banned (IRIN, 17 februari 2010)
Cluster bomb ban treaty reaches 30th ratification milestone (Cluster Munition Coalition)
UN agency welcomes entry into force of cluster munitions convention (UNDP)
Kamer: verbod op investeringen clustermunitie (de Volkskrant, 8 december 2009)
Dozens of nations sign up to UN-backed treaty banning use of cluster bombs (VN)
Ban ‘delighted’ at adoption of new cluster bomb convention (VN)
Nederland haalt clusterbom uit arsenaal (de Volkskrant, 29 mei 2008)

Dit bericht werd geplaatst in Oorlog & geweld en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

15 reacties op Verdrag Clustermunitie treedt in werking

  1. Aad Verbaast zegt:

    Goed overzicht van de ontwikkelingen op dit gebied. Schandalig wapen (ook).
    En moet ook van de wereld af.
    Ik kijk met name natuurlijk naar de landen die nog geen aanstalten maken dit verdrag te ratificeren en ook daadwerkelijk actie nemen om daar alle gevolgen van te impelementeren.
    Een lang lijstje nog. Veel te lang. Zeker als je ziet dat er landen bij staan die niet schuwen geweld tegen anderen te gebruiken.
    De grootste boef in deze hoef ik niet te noemen. Met een geweldsmonopoly ook nog..

  2. Aad, excuus voor de late reactie.

    Je hebt helemaal gelijk. De lijst van landen die nog niet tekenden is lang, pas 104 landen tekenden. De lijst van landen die niet ratificeerden is nog véél langer.
    Daarbij kun je onderscheid maken tussen landen die nog niet tekenden, maar al jarenlang geen clustermunitie meer gebruiken (waaronder de Arabische landen) en landen die zoals jij stelt het geweld tegen anderen niet schuwen (waaronder de VS, Rusland, China en Israël). Je hoeft me inderdaad niet te vertellen over wie we het dan hebben, want dat is evident. Er is maar één land dat koploper is op het gebied van het produceren, exporteren en gebruiken van wapens, en ook van clustermunitie.

    Datzelfde land heeft overigens vorig jaar op 11 maart wel een wet aangenomen die de export van bijna alle clustermunitie verbiedt. Let op dat woordje ‘bijna’. Die wet zegt dat clustermunitie alleen dan kan worden geëxporteerd wanneer ze minder dan 1 procent van de submunitie als blindgangers achterlaat. Diezelfde wet vereist van ontvangende landen dat ze instemmen dat clustermunitie ‘will not be used where civilians are known to be present’. Volgens HRW voldoet slechts een zeer klein deel van het Amerikaanse arsenaal aan dat 1-procent criterium. Op zich is dit wel goed nieuws, want de VS leverde clustermunitie aan minstens 28 landen.

    Maar tegelijkertijd doet zich hierdoor de merkwaardige situatie voor dat de VS andere landen het gebruik verbiedt, maar er zelf gewoon mee blijft doorgaan. Nog in juli 2008 schreef Robert Gates een richtlijn die clustermunitie beschrijft als ‘legitimate weapons with clear military utility’. Volgens diezelfde richtlijn gaan de VS gewoon door met het gebruik van clustermunitie, zij het dat ze na 2018 nog slechts munitie zullen gebruiken met een foutpercentage lager dan 1 procent.

    Het leidt er ook dat in NATO-verband landen die het gebruik hebben uitgebannen zij aan zij vechten met een land dat clustermunitie nog gebruikt, een onhoudbare situatie. Ook gezien het feit dat het verdrag het faciliteren van het gebruik van clustermunitie verbiedt. Dit wordt ook wel het probleem van de ‘interoperability’ genoemd. Een aantal landen, waaronder Australië, Canada en Groot-Brittannië lijkt het verdrag nu zo te interpreteren dat ze als ondertekenaar zelf geen clustermunitie mogen gebruiken, maar dat het wel zou zijn toegestaan:
    – deel te nemen aan het plannen van aanvallen waarbij landen die geen partij zijn clustermunitie gaan gebruiken
    – derde landen op je eigen grondgebied voorraden te laten hebben
    – daarvoor de benodigde beveiliging te leveren
    – voertuigen of vliegtuigen die clustermunitie vervoeren bij te tanken
    – transport beschikbaar te stellen om de clustermunitie naar het slagveld te vervoeren
    – doelen voor aanvallen te identificeren
    – en zelfs om opdracht te geven tot de aanvallen, zolang je ze maar niet zelf uitvoert

    Het is evident dat dit flagrant in strijd is met het verdrag dat tot doel heeft het gebruik van clustermunitie uit de wereld te helpen. Het verdrag stelt expliciet dat het verboden is anderen te ondersteunen bij het gebruik van clustermunitie. Ja zelfs dat je het gebruik van clustermunitie door andere landen dient te ontmoedigen.

  3. Martin Broek zegt:

    Overde ING zegt het rapport: "The policy should include all ING products. This means the policy should also apply to index trackers. Moreover, ING makes an exception for individual clients who explicitly ask for investment in a cluster munitions producer. These requests should be refused."
    De rapportenv an Netwerk-Vlaanderen moeten altijd nauwkeurig gelezen worden. Het zijn politieke documenten. Een compliment aan een partij wordt gebruikt om die partij of een andere verder onder druk te zetten. De ING investeert nog wel in clustermunitie alleen: "(…)in no way engage with companies directly involved in cluster munitions." Dat laat een boel ruimte over, zoals in de eerste zin al bleek.

    Verder is de Rabobank een heel positief beoordeelde bank, omdat: "The bank does not want to be involved in financing or investing with its own funds in any activity related to controversial weapons such as cluster bombs. It may not provide financing for controversial companies and/or for controversial purposes." De vraag is wat is controversial? Is dat hetzelfde als omstreden? De bank financierde de meest omstreden wapendeal van Nederland in de afgelopen tien jaar, maar die viel niet binnen de definitie ‘controversieel’. Ook de grootste Nederlandse wapenleverantie van dit moment, kostbare marineschepen naar Marokko valt erbuiten. Ook deze wordt door de Rabo gefinancieerd.

    Netwerk Vlaanderen beroert dit niet. Daarmee zou de lobbyruimte bij de banken worden verkleind. Als je de machtigen bestrijdt kan je beter de methode van de machtigen gebruiken. Dat lijkt het adagium.

  4. Martin, banken die op de goede weg noemen als voorbeeld stellen zou op zich ook een goed effect kunnen hebben. Bijvoorbeeld als je je naam wilt ophouden in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Omgekeerd: ga je door of doe je zelfs stappen achteruit, dan mag je ervan uitgaan dat dat in een volgend rapport opgemerkt zal worden. Wat dan weer slecht is voor je imago. Je kan ook zeggen: je beloont goed gedrag, substantiële stappen in de goede richting. Ik ben het met je eens dat we er nog lang niet zijn.

  5. Martin Broek zegt:

    Johanna de aanpak heeft een nadeel. Hij is zeer one-issue. Relatief makkelijk
    scoren en geeft de illusie dat er iets bereikt wordt en dit wordt dan weer ingezet
    tegen andere vergelijkbare wensen waar niet tout le monde van Rode Kruis tot
    het zwarte blok achter staan. Dit rapport gaat niet over wapens. Het gaat over een
    heel klein deel van de wapens, de meest evident slechte, maar 500 pond op je
    Quala doet evenveel pijn als een clustergranaatje in je hand.

    De antipersoneelslandmijnen werden vervangen door antiperoneelhindernissen, die
    je aan en uit kan zetten en die daarmee een tacktisch en strategisch voordeel toevoegen
    boven de oude systemen. Bovendien ze zijn veel duurder. Geld in het laatje voor de
    wapenindustrie.

    Ook voor de clusterwapens kan zo langzamerhand wel een alternatief gezocht worden.

    For an organization which normally rises to new challenges with impressive feats of technological development, the tone is oddly defeatist: where else do you hear munitions people saying “what we have is the best possible – no technological advance can replace than existing cluster munitions.”

    Meanwhile, it’s worth looking at cluster bomb alternatives already being developed by industry – I’m thinking reactive material options and munitions like miniature bombs like CLAWS.
    http://rinf.com/alt-news/sicence-technology/pentagon-claims-cluster-bombs-save-lives/4102/

    Dat doet ook Senator Reed van Rhode Island hij schrijft:

    Item name: Clean Lightweight Area Weapon (CLAW)
    Request: $5,000,000Intended Recipient: Textron Systems, Providence, RI
    Address (City, State) where major portion of the work is to be performed: Textron Systems, Wilmington, MA
    Purpose/Project Description: Clean Lightweight Area Weapon (CLAW) has been in development for five years as an affordable and effective alternative to cluster munitions capable of meeting the guideline of no more than 1% unexploded ordnance (UXO). In addition to replacing the CBU-87/103 weapons incapable of meeting the UXO, CLAW is designed to be ten times as effective as the CBU-87/103, resulting in fewer munitions needed for attack missions and minimizing threats to mission pilots. This funding would be used to qualify the CLAW production design as a replacement for the CBU-87/103 inventory, leveraging existing hardware from the CBU-87/103, and replacing the hazardous BLU-97 bomblets with the CLAW submunitions. The proposed effort would enable the Air Force to stay in front of the cluster weapons issue.
    http://reed.senate.gov/legislation/funding/fy2010.htm

    Inmiddels zijn de activisten al weer op weg naar een ander haalbaar doel. Ik wordt er een beetje droevig van.

  6. @ martin
    En terecht. Ik ook als ik jouw tekst lees.
    "CLAW is designed to be ten times as effective as the CBU-87/103, resulting in fewer munitions needed for attack missions and minimizing threats to mission pilots."
    Ofwel: met minder inspanning vallen er meer doden, we hebben minder munitie nodig en lopen zelf minder risico. De oorlogsmachine in vol ornaat. Dat is inderdaad om triest van te worden.
    Elke actie om bepaalde wapens te verbieden leidt dan tot nieuwe wapens, die niet onder de ban vallen maar wel nog veel erger zijn. En daar kun je je dan ook weer druk om maken tot ze verboden worden etc.
    Je zou het moeten verbieden om überhaupt winst te maken op wapentuig, zou dat helpen?

  7. iris kijkt zegt:

    Ons wereldje met leuke films en McDonalds en tegelijkertijd dit. Het is wat lastig te combineren , dus negeren de meeste mensen het. Wat zou je ook kunnen doen ? Zelfs al weten we het , niet veel meer dan zeggen , ja stap niet op een bom en ja ik vind het best wel erg.

  8. iris kijkt, een ware constatering. We lezen het liever niet. Ik ook niet om eerlijk te zijn, want ik word er erg cynisch van. Maar dan wegkijken helpt natuurlijk ook niet. Het gaat maar door, en dat kan omdat we het met zijn allen door láten gaan. Dank voor je reactie.

  9. martin zegt:

    Het klinkt misschien gek geenn winst op wapens, maar het was nog
    niet zo lang geleden helemaal niet vreemd. Wapenindustrien waren
    vaak in handen van de overheid (die immers ook de meeste producten
    afneemt). Daar is met het neo-liberalisme de laatste aanval op geopend
    en is die eigendoms verhouding vrijwel verdwenen.

  10. martin
    Het was niet als grapje bedoeld, maar als serieus voorstel. Me niet realiserend dat dat nog niet zo lang geleden ook de realiteit was. Nu heb je te maken met een industrie die minimaal wil overleven en maximaal de winst wil maximaliseren, en daartoe dus alle belang heeft bij het ontstaan en instandhouden van vijandbeelden, angsten, conflicten en oorlogen. Meer nog dan staten, waar dat uiteraard ook speelt. Die bedrijven hebben weer investeerders en aandeelhouders die eveneens uit zijn op zo groot mogelijk rendement, shareholders value.

    Ik heb nooit begrepen waarom marktwerking zo goed voor ons zou zijn. Ik denk terug aan de documentaires op ik dacht Discovery of wellicht National Geographic, die wekelijks het nieuwste wapentuig laten zien en dat uittesten, onder meer in Israël. Een tijd geleden zag ik daar een oefening in stadsguerrilla en niet lang daarna werd dat de werkelijkheid. Te eng voor woorden.

    Wapenindustrie als manier om geld te verdienen. Over de ruggen van miljoenen mensen heen die de dood vinden, verminkt raken, verweesd, ontheemd.

  11. E.T. zegt:

    ==CLAW is designed to be ten times as effective as the CBU-87/103, resulting in fewer munitions needed for attack missions and minimizing threats to mission pilots."
    Ofwel: met minder inspanning vallen er meer doden, we hebben minder munitie nodig en lopen zelf minder risico. De oorlogsmachine in vol ornaat.==

    Als jouw broer nu in een leger zou dienen van een land wat aangevallen wordt door een vijand, zou je dan niet accepteren dat zijn leger doet wat hij kan om zijn eigen mannen te beschermen ook ten koste van ‘leden’ van de vijand? Ik vind niks logischer dan dat, en het lijkt me dat elk leger ter wereld zo handeld (inclusief diegene van landen waar er dag en nacht schande gesproken wordt van andere legers die dat doen). Oorlog is nou eenmaal vreselijk, maar de poging er een menselijke draai aan te geven, ofwel te bepalen hoe men elkaar op een beschaafde manier kan doden, lijkt mij meshogge en nergens op slaandend.

    Overigens vond ik het interessant hier te lezen dat dit verdrag nu net getekend is, terwijl ik op ditzelfde blog al heel lang geleden kon lezen dat Israel illegaal handelde toen ze dit wapen gebruikte (nog in de laatste Libanon oorlog als ik me goed herinner). Deze 2 dingen kunnen nooit allebei kloppen…

  12. @ E.T.
    Zo op het eerste gezicht zou je inderdaad kunnen denken dat er sprake is van een tegenspraak. Dat is echter schijn. De bestaande Geneefse Conventies spreken zich al overduidelijk uit dat in tijden van oorlog en conflict burgerdoelen vermeden dienen te worden, en dat burgers bescherming behoeven.

    En precies dat is een probleem bij clusterbommen. Doordat ze in de lucht uiteenvallen in tientallen kleinere bommetjes die zich over een groot gebied verspreiden, is het nagenoeg onmogelijk om zelfs als je een militair doel aanvalt het doden van burgers te vermijden.
    Daarnaast is het foutpercentage – het aantal bommen dat niet ontploft, maar als blindganger achterblijft – schrikbarend hoog. Het zijn overwegend burgers die het slachtoffer worden van de instabiele achtergebleven blindgangers. Met talloze doden en gewonden tot gevolg, van wie een zeer groot deel kinderen die de bommetjes in hun onwetendheid oppakken.
    Zo geven schattingen aan dat tijdens de oorlog in Zuid-Libanon in 2006 in minder dan twee maanden clusterbommen werden gedropt over meer dan 48 miljoen vierkante meter land, meer dan 300 burgers raakten gewond of vonden de dood.
    Eind 2006 meldde de VN dat VN opruimingsexperts tot dan toe honderdduizend onontplofte bommen hadden gevonden in Libanon, verspreid over 359 vindplaatsen. 90 procent van de aanvallen met clusterbommen vond plaats in de laatste 72 uur van het conflict, op het moment dus dat iedereen wist dat een oplossing in zicht was.
    Het onderzoek dat vervolgens werd ingesteld door de Vs richtte zich destijds primair op het gebruik van clusterbommen op niet-militaire doelen. Dat is ook logisch, want dat zou namelijk in strijd zijn met de Vierde Conventie van Genève.

    Daarnaast verontreinigen clusterbommen de grond en maken zij ook jaren na beëindiging van een conflict nog vele doden. Getuige onder meer Laos, Vietnam, Kosovo, Afghanistan, Irak en Libanon.

    Kortom: we hebben het over twee verschillende dingen. Eén: de Vierde Conventie, die het aanvallen van niet-militaire doelen verbiedt. En twee: het nieuwe verdrag tegen clustermunitie.
    Op grond van één is het gebruik al zeer discutabel, aangezien het vermijden van burgerdoden nagenoeg onmogelijk is.
    Het nieuwe verdrag gaat veel verder: het verbiedt de productie, de export en verkoop, en het gebruik van clustermunitie. Het stelt bovendien dat gedragspartijen ook anderen moeten weerhouden van het gebruik. En het verplicht gedragspartijen achtergebleven munitie op te ruimen, de grond te reinigen en burgers schadeloos te stellen.

    Eén probleem: landen die niet tekenen, zijn ook niet aan het verdrag gehouden. Je noemt zelf Israël, bij uitstek het land dat het vermijdt internationale verdragen te tekenen en/of ze te negeren. Net als Amerika, de allergrootste producent, exporteur en gebruiker van clustermunitie. Naarmate meer landen het verdrag tekenen, neemt de schaamteloosheid van het gebruik toe. Hopelijk laat dat ook Israël en Amerika tot inkeer komen, evenals de andere landen die dit soort munitie nog steeds gebruiken.

    Daarmee zijn we bij je beginstelling aangeland. De Geneefse Conventies ontstonden omdat we, de internationale gemeenschap, het belangrijk vonden dat in tijden van oorlog er sprake was van humaniteit. Daarom legden we met zijn allen vast hoe we omgaan met krijgsgevangenen bijvoorbeeld. Ook het vermijden van burgerslachtoffers werd, zeker na WOII steeds belangrijker, toen we tegen elkaar zeiden ‘dit mag nooit meer gebeuren’. Dat ging niet alleen over de schrikbarende aantallen joden die in concentratiekampen de dood vonden, maar ook over de 54 miljoen andere slachtoffers die WOII eiste.

    Jouw beginvraag was: ‘Als jouw broer nu in een leger zou dienen van een land wat aangevallen wordt door een vijand, zou je dan niet accepteren dat zijn leger doet wat hij kan om zijn eigen mannen te beschermen ook ten koste van ‘leden’ van de vijand?’

    Dat is een schijndilemma. De werkelijke vraag is of we onze afspraken die we destijds maakten – en waar schrikbarende aanleidingen voor waren – nog steeds belangrijk vinden en of we bereid zijn om ze na te leven. Dé les die we hebben geleerd uit alle oorlogen in de negentiende en twintigste eeuw is nu juist dat we níet alles accepteren, dat er grenzen zijn die we niet meer over willen gaan en dat we humaniteit leidend laten zijn als basis voor ons leven, ook in tijden van oorlog.

    Dat sluit nauw aan bij de Gulden Regel: behandel anderen zoals je zelf graag behandeld wilt worden.

    Ik kan geen reden bedenken waarom mijn leven, mijn geluk en mijn lijden meer mee zou tellen dan dat van willekeurig ieder ander op onze planeet.

  13. Pingback: Behandel anderen zoals je zelf graag behandeld wilt worden | Levantijnse berichten

  14. r zegt:

    het verdrag heeft gefaalt de grootste militairen landen amerika rusland en china heben er niet mee ingestemt dus het heeft gefaalt

  15. Pingback: 1 augustus: Clustermunitieverdrag van kracht | Levantijnse berichten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s