Het Handvest van Sint Katherine

In het hart van de Sinai woestijn ligt het Klooster van Sint Katherine. In het jaar 628 ging een delegatie van het klooster naar de profeet Mohammed en vroeg hem om bescherming. Als reactie stelde hij een handvest op dat hun rechten garandeerde en dat een lichtend voorbeeld voor moslims en christenen mag zijn hoe verschillende religies vreedzaam kunnen samenleven.

Jebel Mousa - de berg SinaiSant Kantrin in de zuidelijke SinaiHet Klooster van Sint Katherine

De heilige Sinai
Het Klooster van Sint Katherine is het oudste, doorlopend bewoonde klooster ter wereld. Het ligt aan de voet van de berg Sinai, een gebied dat heilig is voor elk van de drie monotheïstische religies: jodendom, christendom en islam. Het klooster werd gebouwd op de plek waar Mozes sprak met God in het wonder van de Brandende Braamstruik en waar hij de berg Sinai beklom om de Tien Geboden te ontvangen. Het is een plek die veel door toeristen worden bezocht, die er bij nacht en ontij opstaan om de berg te beklimmen zodat zij op de top de zonsopgang kunnen aanschouwen. In het Sinai-gebergte bevinden zich meer dan tweehonderd religieuze christelijke plekken, kloosters en kerken, Byzantijnse overblijfselen.

Sint Katherine
Het monogram van Sint KatherineHet klooster en het stadje ontlenen hun naam aan St. Katherine, Sant Katrin in het Arabisch, Αγίας Αικατερίνης in Griekse manuscripten. Katherine was de dochter van Costus, de heidense goeverneur van Alexandrië. Ze vertelde haar ouders dat ze alleen wilde trouwen met iemand die haar overtrof in schoonheid, intelligentie, rijkdom en sociale status. Binnen de Latijnse kerk en andere oosterse kerken wordt dat gezien als voorafschaduwing van haar latere ontdekking van Christus. ‘His beauty was more radiant than the shining of the sun, His wisdom governed all creation, His riches were spread throughout all the world.’
Op haar achttiende stelde zij zichzelf voor aan keizer Maximinus, die de christenen fel vervolgde. Ze kapittelde hem om zijn wreedheid en probeerde hem duidelijk te maken hoe onrechtvaardig het was om valse goden te aanbieden. De keizer was verbaasd door haar durf, maar deelde haar mening niet. Hij hield haar in zijn paleis gevangen en gaf zijn geleerden opdracht om Katherine te overtuigen, zodat ze zich zou bekeren. Ze kwam echter als overwinnaar uit het debat. Een aantal van haar tegenstanders werden door haar eruditie verslagen, ze bekeerden zich tot het christendom en werden ter plekke om het leven gebracht. De keizer was furieus dat hij getart werd, liet haar geselen en zette haar daarna gevangen. De keizerin wilde echter graag met haar kennismaken en ging met het hoofd van de troepen naar de kerker. Beiden lieten zich overtuigen en werden gedoopt. Katherine verzaakte haar geloof niet, maar bekeerde zelfs degenen die haar in de gevangenis opzochten. De keizer veroordeelde haar daarom tot de dood op het rad, waarop scherpe ijzeren punten waren gemonteerd, een bekend martelwerktuig in die tijd. Dat mislukte echter, want toen Katherine het rad aanraakte, werd ze getroffen door de bliksem en het rad brak. Daarop wilde de keizer haar laten verbranden, maar het vuur waaide uiteen en verbrandde de beulen. Uiteindelijk liet hij haar onthoofden. Uit haar halswond stroomde melk die de stad van de pest bevrijdde. Engelen brachten haar lichaam naar de berg Sinai.
Katherine wordt sindsdien St. Katherine van Alexandrië of St. Katherine van het Rad genoemd. Ze wordt meestal afgebeeld met haar attribuut: het rad. Naar verluidt zou Katherine aan het begin van de vijftiende eeuw tot Jeanne d’Arc gesproken hebben. Katherine is een van de Zeven Primaire Helpers die in de eerste Romeinse Canon genoemd worden. En ze is een van de Veertien Heilige Helpers, die helpen bij allerlei ziekten en aandoeningen. Haar naamdag is 25 november.

Het klooster van Sint Katherine
In de zesde eeuw liet de Byzantijnse keizer Justinianus ter ere van Sint Katherine het versterkte klooster bouwen aan de voet van de Sinai. Halverwege de zesde eeuw werd er ook een kerk gebouwd. Al veel eerder, in het jaar 330, liet keizerin Helena een kerk bouwen op de plaats van het Brandende Braambos. Het Byzantijns Orthodoxe monasticisme heeft zelfs nog oudere wortels. Het Klooster van Sint Katherine bestaat na al die eeuwen nog steeds. Het is een schatkamer van vroegchristelijke kunst en architectuur. De collectie geïllustreerde manuscripten van het klooster wordt slechts geëvenaard door die van het Vaticaan. Het klooster staat op de Werelderfgoedlijst.

Door de eeuwen heen genoot het klooster bescherming van de machthebbers: de profeet Mohammed, Arabische en Turkse leiders, Napoleon. Binnen de muren van de kloostergemeenschap bevindt zich ook een Fatimidische moskee, die is gebouwd naast de orthodoxe kerk. Moskee en kerk staan zusterlijk naast elkaar, als stille getuige hoe de verschillende religies samen kunnen leven en het klooster de bescherming had van de Egyptische kaliefs.

Kopie van het document waarmee de profeet Mohammed het klooster bescherming bood (bron: romanvirdi.com)Het Handvest van de profeet
In het jaar 628 ging een delegatie van het Klooster van Sint Katherine op bezoek bij de profeet Mohammed. Ze vroegen hem om bescherming. De profeet gaf gehoor aan hun verzoek en stelde een Handvest op dat volgens de profeet tot het einde der tijden van kracht is.
Het Handvest beschermt de vrijheid van religie, de vrijheid om te werken, de veiligheid van de christen en zijn recht op bezit. Het heeft ervoor gezorgd dat de christenen van Sint Katherine al veertienhonderd jaar onder bescherming van de moslims leven.

‘This is a message from Muhammad ibn Abdullah, as a covenant to those who adopt Christianity, near and far, we are with them. Verily I, the servants, the helpers, and my followers defend them, because Christians are my citizens; and by Allah! I hold out against anything that displeases them.

No compulsion is to be on them. Neither are their judges to be removed from their jobs nor their monks from their monasteries.
No one is to destroy a house of their religion, to damage it, or to carry anything from it to the Muslims’ houses. Should anyone take any of these, he would spoil God’s covenant and disobey His Prophet. Verily, they are my allies and have my secure charter against all that they hate.

No one is to force them to travel or to oblige them to fight. The Muslims are to fight for them. If a female Christian is married to a Muslim, it is not to take place without her approval. She is not to be prevented from visiting her church to pray.

Their churches are to be respected. They are neither to be prevented from repairing them nor the sacredness of their covenants. No one of the nation (Muslims) is to disobey the covenant till the Last Day (end of the world).”

English translation from ‘Muslim History: 570- 1950 C.E.’ by Dr. A. Zahoor and Dr. Z. Haq, ZMD Corporation.
P.O. Box 8231 – Gaithersburg, MD 20898-8231 – Copyright Akram Zahoor 2000. P. 167.

Betekenis van het Handvest
Van groot belang zijn de eerste en laatste zin van het Handvest, omdat die de belofte een eeuwig en universeel karakter geven. Mohammed bevestigt ermee dat de moslims met de christenen zijn ‘near and far’, waarmee hij elke toekomstige poging de belofte in te perken tot Sint Katherine afwijst. Hij draagt de moslims tevens op de belofte te respecteren tot de Dag des Oordeels. De belofte kan dus niet herroepen worden en de rechten zijn als gevolg daarvan onvervreemdbaar. Mohammed verklaart hier dat de christenen, ieder van hen, zijn bondgenoten zijn en hij stelt slechte behandeling van christenen gelijk aan het schenden van het verbond met God.
Wat opvalt is dat aan die bescherming geen enkele conditie is verbonden. Dat ze christenen zijn, is genoeg. Hij vraagt hen niet om hun geloof te veranderen, hij vraagt hen evenmin om geld te betalen en ze hebben geen enkele verplichting in ruil voor zijn bescherming. Een Handvest zonder plichten dus.

Het is een Handvest dat ook nu nog een grote betekenis heeft. Of in ieder geval zou moeten hebben. Velen van ons, zowel in het westen als in islamitische landen, focussen op dat wat ons verdeelt en op de onderwerpen waarover conflicten zijn. Dit Handvest echter bouwt een brug. Het vraagt moslims om uit te rijzen boven intolerantie en het kweekt goodwill bij christenen die wellicht anders angst voor de islam of moslims zouden ontwikkelen. Het vraagt mensen om te streven naar het goede, om religieuze tolerantie te tonen en uit te gaan van inclusiviteit.

Het is een mooi handvest. Het laat aan moslims zien hoe de profeet dacht over de bescherming van christenen, het vraagt hen om navolging hiervan. En aan christenen laat het zien dat de islam niet het inherent onverdraagzame karakter hoeft te hebben dat we er vaak aan toeschrijven. Voor mij laat het handvest zien hoe je vreedzaam kunt samenleven met respect voor elkaar.

Bronnen:
Prophet Muhammad’s Promise to Christians, Dr. Muqtedar Khan, Middle East Online,
28 december 2009
Website Sint Katherine (informatie en foto’s)

Dit bericht werd geplaatst in Midden-Oosten, Religie en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

10 reacties op Het Handvest van Sint Katherine

  1. P.H.M. van de Kletersteeg zegt:

    Vertel dat nou maar eens aan de imams van tegenwoordig….
    Je bent wat vergeten; het schijnt dat de vermelde braamstruik er nog steeds staat…/

  2. Aad Verbaast zegt:

    Bijzonder verhaal.
    Het handvest kende ik niet.
    Velen andere ook niet. Helaas.

  3. Joke Mizée zegt:

    Vanwege het verhaal van Katharina moet ik bij dat gymnastiektoestel altijd aan dat martelwerktuig denken. Maar ook aan deze muziek:
    – Kate en Anne McGarrigle – Complainte Pour Ste Catherine:

    – Simple Minds – Colours Fly and Catherine Wheel:

  4. Herman zegt:

    Inderdaad bijzonder Johanna. Ik kende het handvest helaas ook niet. Ga me er zeker verder in verdiepen…

  5. @ P.H.M.
    Wie weet lezen ze dit ook, ik kwam het eerder op een aantal sites tegen.

    @ Aad
    Inderdaad, jammer genoeg. Dat kunnen we alleen veranderen door erover te schrijven.

    @ Joke
    Dank voor de muziek.

    @ Herman
    Te weinig bekend helaas.

  6. PeterV zegt:

    Johanna, even los van het punt dat je maakt, geloof jij het verhaal van die Katharina?

  7. @ PeterV
    Ik geloof dat mensen bijzondere krachten kunnen hebben. Ik geloof dat mensen in direct contact met hun Schepper kunnen staan.

  8. PeterV zegt:

    Betekent dit dat je het verhaal van die Katharina gelooft?

  9. Arnold Kemp zegt:

    Dag Johanna, dank voor de genomen moeite en je goede bedoelingen. Je hebt vruchtbare aarde nodig om daaruit een bloem te laten groeien. 1 uit 100.000 zou je al genoegdoening moeten geven omdat je niet weet wat uit die ene voort kan komen. Je bent een goed mens die bovendien haar nek durft uit te steken en dat is wat bij mij telt. Alle andere uiterlijkheden, gesluierd of niet, zijn dan verder niet van belang. Respect, empathie, zorg en medeleven zou ieders eerste zorg moeten zijn.

    "Voor mij laat het handvest zien hoe je vreedzaam kunt samenleven met respect voor elkaar.". Eens!

  10. @ Arnold
    Ik word er stil van. Ik zou graag zien dat dit soort blogs meer reacties oproepen. Jij geeft daar een mooie anders kijk op: een blog als een zaadje, koester het, verzorg het met liefde zodat het kan groeien. Dank.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s