Sneeuw

Buiten is het tien graden onder nul. De zon schijnt. Een prachtige winterdag, geluiden gedempt door de sneeuw. In de appelboom doet een vlaamse gaai zich tegoed aan de appels die door de vorst zacht geworden zijn en beginnen te rotten. Haar kleuren lichten op door de zon die zich nog net laat zien in de tuin.

Zicht op de Axelse watertoren vanaf Smitschorre (foto: familiearchief Johanna Nouri)Schaatsen op de Grote Kreek in Axel (foto: familiearchief Johanna Nouri)

Mijn inmiddels drie katten vinden het maar niks, de sneeuw. Al sinds het begon te vriezen gaan ze alleen naar buiten als het echt moet. Ze zitten voor het raam, bovenop de convectorput die hen warmte geeft en kijken verlangend naar buiten, wachtend op betere tijden.
Van de weeromstuit worden ze ongedurig en de ochtend vervliegt met hinderlagen in wisselende samenstellingen. Een waagt zich buiten, loopt het tuinpad op en je ziet haar denken, wat ben ik stom, want nu kan ik niet meer terug. En dat klopt, want de kat van mijn moeder heeft inmiddels ook de stap gezet en zit voor de deur, als een poortwachter haar de weg versprerrend.
Het is een merkwaardig duo, ze gunnen elkaar het licht in de ogen niet, maar toch trekken ze ook samen op. Ze gaan samen naar buiten, zeuren samen net zo lang tot ze eten krijgen. Liggen samen op de bank in de logeerkamer, de enige plek in het huis waar in deze tijd van het jaar volop zon is, waar ze zich in kunnen koesteren. Ik pak de kat op en neem haar mee naar binnen. Tot opluchting van de lapjeskat, die het ook wel mooi geweest vindt. Zorgvuldig stapt ze terug in het spoor dat ze eerder achterliet.

Landschap nabij Axel (foto: familiearchief Johanna Nouri)Sneeuwpret in 1977 (foto: familiearchief Johanna Nouri)

Het is een prachtige winterdag, een dag waarin je als vanzelf naar binnen keert en er een behaaglijke rust over je neerdaalt. Talloze gedachten flitsen door mijn hoofd, en ik laat ze los. Ik lees nieuws op het internet, fladder als een vlinder van het ene thema naar het andere, blijf nergens hangen.

Ik lees het blog van Joker die schrijft over het Chinese restaurant uit mijn jeugd. Mijn jeugd, en pats daar komen ze, de jeugdherinneringen.
Hoe we thuis met zijn allen rond de keukentafel zaten, de tafel bezaaid met de plastic bakjes van Moy Fa. Een tractatie was dat, dat kun je je nu, in de tijd van een scala van afhaal- en bezorgrestaurants nauwelijks nog voorstellen. Slechts bij hoge uitzondering kwam ons gezin tot de stap om een van ons uit te sturen naar Moy Fa om daar nasi, bami en foe yoeng hai te halen. Meestal kwam het niet zo ver en beperkten we ons tot het halen van friet en kroketten bij de frietkraam aan het begin van de Noordstraat, het begin ook van de grote en druk bezochte zaterdagmarkt. Een markt uit de tijd dat de stad van mijn jeugd nog levendig was en er op zaterdag bussen vol met Belgen uit de grensstreek heen kwam om er koffie en boter in te slaan.
In die tijd had je in Axel echte boterhallen, die slechts konden bestaan bij de gratie van deze Belgische klandizie, evenals de restaurants. Door de week weinig te doen, de hele horeca draaiend op de zaterdagbezoekers. Jaren later sloeg de frank-gulden verhouding om en waren wij het die de tien kilometer naar de grens aflegden om daar op onze beurt goedkoop te tanken en boodschappen te doen. Lang voor het kwartje van Kok was dat trouwens. En ook nu nog zijn de benzineprijzen in de Vlaamse grensdorpen zeker 20 cent lager dan in Nederland.

En op dat moment belt mijn zusje, die deze week met de fiets is uitgegleden in de sneeuw. Het brengt mijn gedachten bij mijn moeder. Niet voor het eerst in deze dagen. Gisteren keek ik naar de kat die op mijn borst lag en haar gezichtsuitdrukking deed me denken aan mijn moeder. Heel even zag ik haar in de ogen van mijn kat en ik vroeg me af of dat mogelijk was, dat een kat dit soort dingen van een mens overnam.

Vandaag ben ik terug bij afgelopen winter. Mijn moeder die belde, was uitgegleden op het stoepje voor haar huis, te eigenwijs en te zeer gesteld op haar zelfredzaamheid om de kinderen te bellen om boodschappen te doen. Mijn moeder ging er dus zelf op uit. En bekocht dat met een verstuikte enkel, helse pijn en twee weken niet kunnen lopen. Leven met mijn moeder was tussen de regels door luisteren. Luisteren naar wat niet gezegd werd. In dit geval: kom, ik heb je nodig.
Ongevraagd sprong ik in de auto en reed er door het winterlandschap heen. Onderweg bedenkend welke boodschappen ik voor haar moest doen. Broers en zussen bellend om te zorgen dat er ook in de dagen erna iemand zou langsgaan. Mijn broer die op zijn beurt regelde dat er zeker in de komende weken iemand van de thuiszorg zou langskomen zodat ze werd gewassen en aangekleed, die eten voor haar kon maken, er op kon toezien dat ze haar medicijnen nam.
En nu is het niet meer nodig, en ik ben terug bij mijn verdriet, wensend dat ik deze zorgen nog kon hebben. Het is stil. Niet alleen buiten. Het is stil in mijn leven. Ze is er niet meer. Vanmorgen keek ik naar buiten naar de besneeuwde tuin, wachtend op een telefoontje dat nooit meer zal komen.

Landschap nabij Axel met karakteristieke knotwilgen en rijen populieren (foto: familiearchief Johanna Nouri)

Ik ga terug in de tijd. Denk terug aan een van de nieuwjaarsdagen dat het hele land onder een dik pak sneeuw lag. Hoe mijn vader ons kinderen te voet meenam van Axel naar Zaamslag, minstens vijf kilometer door de sneeuw, om daar bij mijn oma Nieuwjaar te gaan wensen.
Hoe mijn vader altijd degene was die lichtpuntjes in het leven schiep. Aantjes steken bij Nummer Een, garnalen vangen op het strand van Kezand, fietsen naar de speeltuin in Wachtebeke, pauweveren zoeken op de boerderij van tante Suze, wekenlang in de schuur van een boer werken aan de praalwagens voor Koninginnedag, zodat we ook dat jaar weer konden proberen de eerste prijs in de wacht te slepen, speciaal met een gehuurde auto op Hemelvaartsdag of Pinksteren een auto huren voor een dagje uit, de Smokkelroute volgen en dan hopeloos verdwalen.

De eerste Kerst zonder mijn ouders.

Dit bericht werd geplaatst in Persoonlijk en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

16 reacties op Sneeuw

  1. Maria Trepp zegt:

    Ah, iemand zonder foto’s..maar met verhaal.

    Ik kom vanavond met een blog over de sneeuw in de literatuur…

    Groeten,
    Maria

  2. Theo zegt:

    Ja, een foto is wel het minste.

  3. The_Saint zegt:

    Mijn gedachten aan de winters zijn : onverwarmde slaapkamers met zeil op de vloer..slapen met dikke kleren aan…en je gordijnen vast gevroren aan de ramen…hoezo koud?…
    Nu klagen mijn kinderen ook als het weer eens zakt s’avonds naar 15 graden…das pas koud!,voor hun dan :-)

  4. @ Maria
    Ik ga het lezen vanavond

    @ Theo
    ik ga er wat oude foto’s met sneeuw bijplaatsen, vergeeld door de tijd. Merkwaardig toch, sneeuw associeert men kennelijk direct met foto’s.

    @ The_Saint
    Ja. Geen centrale verwarming. Een kachel in de kamer en een straalkachel in de keuken. Dik aangekleed naar bed, met een kruik. Wakker worden met ijsbloemen op de ruiten. Aankleden bij de straalkachel beneden. In de kelder de waterleidingen omwikkeld en afgesloten tegen de vorst. Deegmannen kopen bij de bakker en die weer warm laten worden op de kachel.

  5. antoinette duijsters zegt:

    Prachtig winterverhaal.

  6. The_Saint zegt:

    Deze hadden wij…

    En deze in de kamer

    En dan ruzie maken wie r naar buiten moest met deze

  7. @ antoinette
    dank je

    @ the_saint
    wij hadden geen kolenkachel meer, mijn oma wel, dat je dan door de kou naar het kolenhok moest kan ik me nog goed herinneren

  8. joost tibosch sr zegt:

    Koud om ons heen met sneeuw,vorst en verlies..veel innerlijke warmte toegewenst!

  9. Jezzebel zegt:

    De feestdagen zijn best pittig als er zo veel herinneringen zijn die de leegte nu zo goed voelbaar maken.
    Ik wens je veel warmte, liefde en sterkte.
    .

  10. iris kijkt zegt:

    @ De eerste kerst zonder je ouders. Moet inderdaad een gek gevoel zijn.

  11. @ joost
    Dank je, raak getypeerd. In mij is het niet koud en leeg gelukkig. Eerder het omgekeerde op het moment. Een soort van overspoeld worden.

    @ Jezzebel
    Dank voor je lieve woorden.

    @ iris kijkt
    Als ze er niet meer zijn realiseer je je hoezeer het leven om hen draait, hoe vanzelfsprekend dingen zijn zolang zij de spil zijn en hoe je alles weer opnieuw een plek moet geven nu ze weg zijn. Mijn vader is al jaren geleden overleden en toen bleef mijn moeder altijd de spil. De spil waarom mijn leven draaide, zo realiseer ik me steeds meer. Het is jammer dat zij deze woorden niet meer kan lezen, het zou haar raken, zoals het nu mij raakt.

  12. david verveer zegt:

    Johanna, ik kreeg het nog kouder met het lezen van je artikel. Op het ogenblik is het hier in Israel tamelijk koud, met 15 in de nacht, overdag schijnt meestal de zon en is het boven de 20 graden.
    Maar de gedachten aan vries weer, sneeuw, bevroren ramen, enz. geeft mij bibberingen, hoe hou je het uit?
    Maar wat je schreef over het overlijden van je moeder, is iets wat alle ouder wordende mensen moeten mee maken, en het is bijzonder moeilijk en droevig, en voel ik volkomen met je mee, het is nu al 25 jaar geleden toen ik een mededeling kreeg op werk in een afgelegen boerderij in Colombia dat mijn moeder was overleden, en er was geen mogelijkheid voor mij om op tijd terug tekomen naar de begravenis, en wat kan je doen, alleen in de vreemden, zonder iemand waar je samen je leed kan delen, het was een heel droevige toestand, vooral daar mijn klant geen gedult had voor persoonlijke tragedies, maar ik treurde niet om mijn moeder, maar om dat ik haar niet meer zou zien en spreken, klinkt egocentrisch, maar ik geloof niet in het vieren van de dood, wel in het missen van haar warmte en liefde.

    Ik hoop dat je me begrijpt, en wens ik je sterkte toe,
    Shalom van David Verveer

  13. @ david verveer
    Dank voor je mooie woorden.

    Bevroren ramen, dat is gelukkig van vroeger. Tegenwoordig hebben we allemaal centrale verwarming en hoeven we geen kou te lijden. Dat was vroeger wel anders. Vandaag is het -2, het sneeuwt, de treinen rijden nauwelijks nog. Ergens in de sneeuw mijn man, die het land doorkruist op zoek naar een weg om thuis te komen.
    20 graden is natuurlijk niet koud, maar wel als je 40 of zelfs 50 gewend bent. Mijn schoonfamilie woont aan de Rode Zee, overdag 20 tot 25 graden en ’s nachts erg koud, woestijnwind. De meesten in Nederland klagen al dat het warm is als het 25 graden is.

    Wat jij schetst over die enorme afstand die jou van je moeder scheidde waardoor je ook niet bij de begrafenis kon zijn. Dat is hard, het is het leven van de migrant, een van de facetten die we ons meestal niet realiseren. Het is wat jij meemaakte, en waarvan mijn man ook wel eens zegt dat als zijn vader of moeder sterft hij er niet bij kan zijn. Dat ook al bij voorbaat weten is afschuwelijk.

    Je laatste regels raken me. Ik mis haar, haar eigenaardigheden, haar zorg op haar niet altijd handige manier, mijn thuisbasis, de plek waar ik altijd heen kan. Met haar dood zelf heb ik vrede, haar laatste levensjaren waren erg zwaar en ze snakte letterlijk naar adem. Dat God haar verder leed bespaarde, biedt troost, maar de leegte en het verlies zijn er niet minder om. Ik vind dat trouwens niet erg. Ik was de laatste jaren erg dicht bij mijn moeder gekomen, na jaren waarin onze relatie nogal moeizaam was. Dat ik haar zo mis, is een teken hoe we elkaar genaderd waren, hoe ze voor mij eindelijk mijn moeder mocht zijn, en daar ben ik blij om.

  14. Pierra zegt:

    Mooie vertelling. Het moet heel moeilijk zijn zonder je ouders, vooral gedurende deze familiedagen. Ik wens je veel warmte.

  15. Catharina Anna Maria van Vliet zegt:

    Mooi verhaal.

    IK heb zelf nog een kolenhoutkachel gehad in de jaren 80. Met de ijsbloemen op de ruit die zelfs soms in de huiskamer niet meer weggingen.

  16. Mary Liu zegt:

    Dag Johanna, ik lees nu pas je tekst. Mooi dat je je ons restaurant uit je jeugd herinnerd als iets speciaals! We zijn nu ruim 35,5 jaar in Axel, niet voor te stellen hoe snel de tijd gaat! Ons 35 jarig bestaan hebben we gevierd met een jubileum magazine, te verkrijgen bij een bezoek aan ons restaurant of te downloaden via onze website: http://www.moyfa.com Veel succes verder en het ga je goed! Mary Liu

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s