Egypte: worst-case scenario

Presidentsverkiezingen in Egypte (foto: Flickr/Nehal ElSherif)Egypte houdt de eerste vrije presidentsverkiezingen sinds de val van het Mubarak-regime. Na de eerste ronde staan de twee oude politieke machtscentra samen in het strijdperk: het leger en de Moslim Broederschap. Voor veel Egyptenaren is dat een ,,nachtmerrie scenario’’, dat een verkiezingsstrijd met veel polarisatie belooft.

Winst voor het leger en de Moslim Broederschap

Eerder deze week haalde ik de Egyptische blogger en activist Mahmoud Salem aan, die zegt dat de Egyptenaren het centrum mijden en er in de politiek op dit moment geen ruimte is voor grijs. Zijn voorspelling kwam uit. Met 26,4 procent van de stemmen gaat de kandidaat van de Moslim Broederschap, Mohamed Mursi, op kop. In de voorlopige uitslagen wordt hij op de voet gevolgd door Ahmed Shafiq (23%), oud-commandant van de luchtmacht en de laatste premier van het Mubarak-regime. Zij beiden gaan door naar de tweede ronde. De islamisten herhaalden hun eerdere monsterzege – bij de parlementsverkiezingen kregen ze 70 procent van de stemmen – niet. Wat ook opvalt, is dat de oude machtscentra gezamenlijk geen meerderheid behalen.

De linkse Nasseristische kandidaat Hamdeen Sabbahi, oprichter van de Karama-partij (waardigheid), won in de grote steden Cairo, Alexandrië en Port Saïd, en ook in de zuidelijke Sinaï en het Rode Zee district. Met 21,5 procent viel hij echter niet buiten de boot zo het zich nu laat aanzien. Dat geldt ook voor de ,,progressieve’’ islamistische kandidaat Abdel Moneim AbulFotouh (18,1%). Amr Moussa, oud-minister en secretaris-generaal van de Arabische Liga, behaalde een teleurstellende 11% van de stemmen. De definitieve uitslag van de eerste ronde wordt dinsdag bekendgemaakt.

Reacties: ,,worst-case scenario’’

Voor Ahmed Khairy, woordvoerder van de liberale Free Egyptians Party, is deze uitslag een ,,worst-case scenario’’, een keuze tussen een ,,islamofascist’’ en een ,,legerfascist’’. Een van de oprichters van de Kifaya-partij, George Ishaq, zei gisteren dat het voelt alsof de revolutie nooit heeft plaatsgevonden: ,,The Brotherhood are despotic and fanatical and Shafiq is the choice of Mubarak. It is a very bad result. The revolution is not part of this contest.’’ Op Twitter meldt een liberaal: ,,All it takes now is for Mubarak to be released and be made vice president.’’ En de bekende blogger Zeinobia tweet: ,,Alien Vs. Predator whoever wins we lose’’.

De Broederschap gaat alvast de strijd aan met Shafiq en meldt dat hij een restant is van het oude regime die ,,opklimt naar de macht over de lijken van de martelaren van de revolutie.’’ Shafiq op zijn beurt vertelt zijn aanhangers: ,,To the generous people of Egypt, justice is the rule of law.’’

Grimmige keuze

Isobel Coleman schrijft op het blog van het Council on Foreign Relations dat een strijd tussen Mursi en Shafiq veel Egyptenaren diep zal teleurstellen. Zij voelen zich gevangen tussen de goedgeorganiseerde islamitische machine van de conservatieve Moslim Broederschap aan de ene kant, en het contrarevolutionaire, seculiere regime van de oude garde anderzijds. Dat een woordvoerder van Shafiq vandaag aankondigde ,,The revolution has ended’’, doet daar geen goed aan.

De steun voor Shafiq neemt toe door zijn boodschap van law-and-order. Van de kopten, die denken dat alleen een sterke arm hun rechten kan beschermen. Maar ook van mensen die bezorgd zijn over het potentieel van de islamisten om hun macht te consolideren. En van mensen die bang zijn voor een toename van onveiligheid en misdaad en verslechtering van de economische omstandigheden. Het optreden van de Moslim Broederschap in het door haar gedomineerde parlement is tot nu toe teleurstellend. De beloofde economische vooruitgang blijft uit en ze probeert de commissie die de grondwet moet opstellen te domineren. De strijd tussen beide is voor Coleman een strijd tussen twee heel verschillende toekomstvisies.

Juan Cole noemt op Informed Comment de uitslag ,,a huge catastrophe for Egypt’’, die Egyptenaren tot een grimmige keuze dwingt. Kiezen ze de Moslim Broederschap, dan geven ze haar macht op twee fronten en daarmee riskeren ze een snelle overgang naar islamitische wetgeving en dominantie van één partij. Steunen ze de seculiere Shafiq, dan stemmen ze op een ,,creature of the old regime and of the Egyptian military’’. Shafiq zal sterk polariseren en  ongetwijfeld een nieuwe ronde van grote demonstraties uitlokken, die hij hard neer zal slaan zoals hij al heeft aangekondigd. Cole voorspelt dat er in de aanloop naar de tweede ronde schermutselingen in het hele land zullen ontstaan. Mocht law-and-order kandidaat Shafiq winnen, dan neemt de instabiliteit daardoor ironisch genoeg alleen maar toe, evenals het risico op verdere beschadiging van de Egyptische economie.

The Arabist wijst erop dat veel Egyptenaren die bij de parlementsverkiezingen nog op de Freedom and Justice Party stemden, hun vertrouwen in de partij inmiddels kwijtgeraakt zijn. Toch gaat de Broederschap nu dankzij haar uitstekende organisatie aan kop in de race om het presidentschap. De twee meest polariserende kandidaten winnen, maar dat weerspiegelt niet een specifieke polarisatie over religie. Er is een groot centrumgebied met kiezers die zich niet specifiek aangetrokken of afgeschrikt voelen door de islamisten, maar die wel om andere redenen willen overwegen op een islamistische kandidaat te stemmen. Ook The Arabist voorspelt polarisatie in de strijd tussen Mursi en Shafiq.

Voor The Economist komt de winst voor Mursi niet als een verrassing. Het succes van Shafiq is zorgwekkender. De uitslag, die suggereert dat een meerderheid van Egyptenaren noch het oude regime noch de Broeders wil, is een pijnlijke les voor de centristen.

Al Ahram tot slot vraagt zich af hoe de nieuwe president straks zijn werk kan doen. Er is nog steeds geen nieuwe grondwet. Daardoor is onduidelijk welke verantwoordelijkheden en bevoegdheden de president heeft. De grondwetsverklaring die er wel is, bergt een groot risico in zich dat de president en het parlement op ramkoers komen te liggen, zeker als de president niet uit islamistische hoek komt.

Dat belooft wat voor de aanloop naar de tweede ronde op 16 en 17 juni.

Foto Flickr cc Nehal ElSherif

About these ads
Dit bericht werd geplaatst in Midden-Oosten en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

10 reacties op Egypte: worst-case scenario

  1. knutselsmurf zegt:

    Ik weet weer waarom ik in Nederland niet op een heethoofd stem.

  2. Een nachtmerrie scenario voor de Eygptenaren? Ze kiezen het toch zelf?

    De Moslim Broederschap kandidaat voerde campagne met de belofte van herstel van het Kalifaat en oorlog met Israel.

    http://likud.nl/2012/05/moslim-broederschap-wil-jeruzalem-veroveren/

    Dat is dus wat veel Egyptenaren willen.

  3. joost tibosch sr zegt:

    Eigenlijk moet je hopen dat de Moslimpartij in het politieke spel om zijn president te krijgen, in de tweede ronde duidelijk toenadering tot en overeenstemming zoekt met meer progressieve moslims en jonge moslims, die gaan voor vrijheid en vooruitgang. Repressieve krachten zullen er blijven, maar vinden hopelijk een steeds grotere meerderheid aan pogressieven tegenover zich! Revolutie heeft beslist veel tijd nodig, hopelijk wel in een gestage richting de goede kant van vrijheid en vooruitgang op! En hopelijk gaan, zoals ik in eerdere reactie liet blijken, de vrouwen een steeds grotere rol spelen in het politieke leven van Egypte!

  4. Knutselsmurf, in mijn vorige blog ben ik uitgebreid ingegaan op de vraag waarom men dan die uitersten kiest. Of het heethoofden zijn valt nog te bezien.

    Likoed Nederland: Ik zie een uitslag waarin de Moslim Broederschap maar 26% van de stemmen haalt, geen meerderheid dus en bovendien een stuk lager dan de parlementsverkiezingen. Een redelijk mens zou daaruit concluderen dat men niet wil dat de islamisten alle macht krijgen. Hetzelfde geldt voor de kandidaat van het leger, die haalt maar een kwart van de stemmen. Merk verder op dat kandidaat 1 en 2 samen nog geen 50 procent halen.
    Merk verder op dat een vredesverdrag willen herzien niet hetzelfde is als oorlog en het invoeren van meer op de islam gebaseerde regelgeving niet hetzelfde als een kalifaat.
    Ik hoop dat eventuele volgende reacties wat minder stemmingmakerij bevatten dan deze.

    Joost: de peiling van Pew die ik in mijn vorige blog besprak laat zien dat economie en democratie met stip bovenaan staan in het lijstje met prioriteiten van de Egyptenaren. Wie ook de president wordt, hij zal aan die verwachtingen tegemoet moeten komen. Dat is waarschijnlijk ook een reden waarom de islamisten nu veel minder stemmen krijgen dan bij de parlementsverkiezingen: mensen zijn teleurgesteld, ze hadden meer verwacht. Net als jij zou ik graag een grotere rol van de vrouwen zien. Dat is deel van de ontwikkeling die Egypte doormaakt. Bij de demonstraties op Tahrir bijvoorbeeld waren een heleboel vrouwen te zien.

  5. Shafiq hield vanmiddag trouwens een interessante persconferentie.

    The former premier faced questions about his time serving the regime of former president Hosni Mubarak, promising there would be no return to the old regime.

    “I pledge now, to all Egyptians, we shall start a new era. There is no going back,” he said. “We must accept the results.”

    Addressing the youth who spearheaded the 2011 revolt that led to the ouster of Mubarak, he said: “your revolution has been hijacked and I am committed to bringing it back,” in an apparent reference to the Muslim Brotherhood, which already controls parliament. Appointed prime minister by Mubarak during the revolution, Shafiq was forced to resign after massive popular protests.

    Shafiq also addressed the revolutionary April 6th Youth Movement and Ultras, football fans who have played a signfiicant role over the past year in popular mobilisations, and promised he would open youth centers for them.

    After a campaign in which he unleashed attacks at other candidates, Shafiq tried to strike a concilliatory note, thanked and reached out to other presidential candidates. “I reach out to all the partners,” he said, “and I pledge that we will all work together for the good of Egypt.”

    Meer op Ahram Online

    Verder zei dat als hij president wordt, hij ervoor open staat om de premier te kiezen uit zijn opponenten.

    Answering a question regarding the possibility of drawing on the presidential candidates who failed in the first round, Shafiq said that the presidential team that would aide him as president would be representative of all currents in Egyptian society.

    “There will be representation for each sect and power in society, without polarisation; there will be representatives for Christians, women and Islamists,” Shafiq said, adding that any decision taken by the presidency would come after talks with representatives of different powers.

    Bron: Ahram Online

  6. servetius zegt:

    De opstanden in de Arabische landen zijn opstanden tegen het westen.
    Vandaar dit soort prietpraat, over worst case scenario’s.
    Als er echt democratie komt in de Islamitische landen zijn wij onze macht over hen kwijt.
    In Turkije lijkt het te lukken, misschien elders ook.
    Dat Israel niet populair is in Egypte, hoe bestaat het.
    Mubarak’s minister van buitenlandse zaken was meer in Tel Aviv dan in Cairo.
    De Franse komiek Dieudonné zei eens dat een groep mensen die voortdurend in dezelfde problemen verzeild raakt eens in de spiegel moet kijken om de oorzaak te vinden.

  7. Servetius, mij lijken de opstanden veeleer een roep om waardigheid en vrijheid. Dat het Westen vaak de dictators steunde en hen ook van wapens voorzag, speelt daar dan wel een rol in wellicht.
    Als ik het heb over een worst-case scenario, denk ik niet aan het Westen, maar vooral aan de Egyptenaren zelf. De islamisten en het leger halen samen geen meerderheid, maar de bevolking moet in de tweede ronde wel tussen hen kiezen. Het feit dat een kwart van de bevolking stemt op de seculiere kandidaat Sabbahi is wat mij betreft hoopvol, eerst en vooral voor de Egyptenaren zelf.

  8. servetius zegt:

    Je lijkt nog steeds niet door te hebben dat de Arabische opstanden opstanden tegen het westen, tegen de westerse zetbazen, zijn.
    Weet je echt niet hoe het in Bahrein, het VS hoofdkwartier in het Midden Oosten, gaat ?

  9. Hoe het in Bahrein gaat, dat weet ik. Niet dat het wat afdoet aan wat ik schreef. Ook de mensen in Bahrein willen net als wij vrijheid en voorspoed, het recht om hun eigen leven te bepalen. Rechten die hen niet gegund worden. Dat we daarbij wegkijken, dat is triest.

  10. Broederschap heeft gewonnen.Libie, Tunesie en Egypte zijn afgeschreven; geen hoop meer op enige goede toekomst.
    Alles–ook Mubarak–was duizendmaal beter dan wat ze nu krijgen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s